# ฝ่าวิกฤตเศรษฐกิจซ้อนวิกฤต คำนวณต้นทุนพลังงานก่อนปรับราคา

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/economic-polycrisis-survival-strategy · เผยแพร่ 20 พฤศจิกายน 2564 · อ่าน 15 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

เงินเฟ้อภาคเหนือไตรมาส 2 ปี 2569 อยู่ที่ 2.45% ตามราคาน้ำมัน ดีเซลวันนี้มีเงินกองทุนชดเชย 4.62 บาทต่อลิตร วิธีแยกต้นทุนพลังงานก่อนตัดสินใจปรับราคา

## Key Takeaways

- **อัตราเงินเฟ้อทั่วไปของภาคเหนือไตรมาส 2 ปี 2569 อยู่ที่ 2.45%** — เทียบกับระยะเดียวกันปีก่อน จากติดลบ 0.65% ในไตรมาสแรก ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่าแรงขับมาจากราคาน้ำมันเชื้อเพลิงและอาหารพร้อมทาน ในไตรมาสเดียวกันการบริโภคภาคเอกชนของภาคเหนือหดตัว 1.9%
- **ราคาพลังงานที่ธุรกิจจ่ายอยู่ตอนนี้มีส่วนที่ถูกพยุงไว้** — โครงสร้างราคาวันที่ 23 กันยายน 2569 มีเงินกองทุนน้ำมันฯ ชดเชยดีเซล 4.62 บาทต่อลิตร และค่า Ft งวดกันยายนถึงธันวาคม 2569 ตรึงไว้ที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย โดยส่วนต่างราคาก๊าซจะทยอยเรียกเก็บตั้งแต่รอบบิลพฤษภาคม 2570
- **ก่อนขึ้นราคาควรแยกต้นทุนพลังงานออกจากต้นทุนต่อหน่วยให้เห็นเป็นบาท** — แล้วคำนวณกรณีที่การพยุงราคาสิ้นสุด ตัวเลขนี้บอกได้ว่าต้องปรับราคาเท่าไร ปรับสินค้าตัวไหน หรือควรลดต้นทุนส่วนอื่นแทน

ผู้ประกอบการในเชียงใหม่ที่เห็นต้นทุนขึ้นพร้อมกับยอดขายที่ชะลอลง กำลังตัดสินใจว่าจะปรับราคาเมื่อไรและเท่าไร สงครามในตะวันออกกลางปี 2569 ไปถึงธุรกิจในเชียงใหม่ผ่านสองทาง ทางแรกคือต้นทุน ได้แก่ ค่าน้ำมัน ค่าขนส่ง และค่าไฟ ทางที่สองคือกำลังซื้อของลูกค้าที่ลดลงเพราะค่าครองชีพสูงขึ้น ทั้งสองทางเกิดพร้อมกันในไตรมาสเดียวกัน

บทนี้ใช้ตัวเลขจากแหล่งทางการสามชุด คือรายงานภาวะเศรษฐกิจภาคเหนือของธนาคารแห่งประเทศไทย โครงสร้างราคาน้ำมันของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน และมติเรื่องค่า Ft ล่าสุด เพื่อให้ธุรกิจคำนวณได้เองว่าต้นทุนพลังงานของตัวเองอยู่ตรงไหน และจะขยับเท่าไรเมื่อการพยุงราคาสิ้นสุด ลำดับการคำนวณนี้คือขั้นตอนเดียวกับที่ฟิจิทัล เอเจนซี ใช้กับลูกค้าในภาคเหนือก่อนพูดเรื่องการปรับราคา

## วิกฤตซ้อนวิกฤตคือความเสี่ยงที่ส่งผลทบกัน

วิกฤตซ้อนวิกฤตหรือ polycrisis หมายถึงความเสี่ยงหลายเรื่องที่เชื่อมโยงกันจนผลรวมมากกว่าผลของแต่ละเรื่องบวกกัน ไม่ใช่วิกฤตหลายเรื่องที่บังเอิญเกิดในช่วงเดียวกัน

[รายงาน Global Risks Report 2023 ของ World Economic Forum](https://www3.weforum.org/docs/WEF%5FGlobal%5FRisks%5FReport%5F2023.pdf) นิยามคำนี้ว่ากลุ่มความเสี่ยงระดับโลกที่เกี่ยวข้องกันและส่งผลทบกัน จนผลกระทบรวมเกินผลรวมของแต่ละส่วน ในปี 2569 ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่าเศรษฐกิจไทยไตรมาส 2 ชะลอลงจากราคาพลังงานและข้อจำกัดการเดินทางที่มาจากสงครามในตะวันออกกลาง เหตุการณ์เดียวจึงกระทบธุรกิจท่องเที่ยวผ่านทั้งต้นทุนและจำนวนลูกค้าพร้อมกัน

### วิกฤตซ้อนวิกฤตต่างจากวิกฤตเศรษฐกิจทั่วไปอย่างไร

วิกฤตทั่วไปมักมีต้นเหตุหลักเรื่องเดียว เช่น ความต้องการสินค้าลดลง ธุรกิจจึงแก้ที่ต้นเหตุนั้นได้ตรง ๆ ส่วนวิกฤตซ้อนวิกฤต ผลของเรื่องหนึ่งไปขยายอีกเรื่อง เช่น ราคาน้ำมันที่สูงขึ้นทั้งเพิ่มต้นทุนขนส่งของร้าน และลดเงินที่ลูกค้าเหลือไว้ใช้จ่าย ร้านจึงถูกบีบกำไรจากสองด้านพร้อมกัน การแก้ด้านเดียว เช่น ขึ้นราคาเพื่อชดเชยต้นทุน อาจทำให้อีกด้านแย่ลง เพราะลูกค้ามีเงินน้อยลงอยู่แล้ว

## เศรษฐกิจภาคเหนือไตรมาส 2 ปี 2569 ชะลอลงจากค่าครองชีพ

ธนาคารแห่งประเทศไทย สำนักงานภาคเหนือ รายงานว่าเศรษฐกิจภาคเหนือไตรมาส 2 ปี 2569 ปรับลดลงจากไตรมาสก่อน ค่าครองชีพที่สูงขึ้นและความไม่แน่นอนกดดันทั้งการบริโภค การท่องเที่ยว และการลงทุน

[เอกสารแถลงข่าวภาวะเศรษฐกิจและการเงินภาคเหนือ ไตรมาสที่ 2 ปี 2569](https://www.bot.or.th/content/dam/bot/documents/th/thai-economy/regional-economy/northern/quarterly-press-new/2569/Northern%5F2569Q2%5FSlide.pdf) แถลงเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2569 ให้ตัวเลขชุดนี้ ตัวชี้วัดแต่ละตัวใช้ฐานเปรียบเทียบต่างกัน จึงต้องอ่านคอลัมน์ฐานประกอบทุกครั้ง

| ตัวชี้วัดภาคเหนือ ไตรมาส 2/2569 | ค่า     | ฐานเปรียบเทียบ                      |
| ----------------------------------- | ------- | ------------------------------------- |
| การบริโภคภาคเอกชน                | \-1.9%  | เทียบไตรมาสก่อน ปรับฤดูกาล         |
| ผู้โดยสารผ่านท่าอากาศยาน        | \-8.1%  | เทียบไตรมาสก่อน ปรับฤดูกาล         |
| การลงทุนภาคเอกชน                 | +0.5%   | เทียบไตรมาสก่อน ปรับฤดูกาล         |
| อัตราการเข้าพัก                  | 65.8%   | ระดับปรับฤดูกาล (ไตรมาสก่อน 65.2%) |
| อัตราเงินเฟ้อทั่วไป               | 2.45%   | เทียบระยะเดียวกันปีก่อน           |
| รายได้เกษตรกร                     | \-14.5% | เทียบระยะเดียวกันปีก่อน           |

อัตราเงินเฟ้อทั่วไปของภาคเหนือในปี 2568 อยู่ที่ติดลบ 0.16% ไตรมาส 4 ปี 2568 ติดลบ 0.45% และไตรมาสแรกปี 2569 ติดลบ 0.65% ก่อนขึ้นมาเป็น 2.45% ในไตรมาส 2 ภายในไตรมาสเดียว

### ตัวเลขชุดนี้บอกอะไรกับร้านค้าปลีกและร้านอาหาร

รายงานแยกการบริโภคที่หดตัวออกเป็นหมวด สินค้าไม่คงทนหดตัว 2.4% จากสินค้าอุปโภคบริโภคและน้ำมัน หมวดบริการหดตัว 0.5% ตามภาคการท่องเที่ยว ส่วนการท่องเที่ยวลดลงจากนักท่องเที่ยวชาวไทยที่เจอค่าใช้จ่ายเดินทางสูงขึ้น ร้านที่ขายของใช้ประจำวันและร้านที่พึ่งนักท่องเที่ยวชาวไทยจึงอยู่ในหมวดที่ตัวเลขลดลงโดยตรง ร้านควรเทียบยอดขายไตรมาสเดียวกันของตัวเองกับปีก่อน เพื่อดูว่าลดลงมากกว่าหรือน้อยกว่าภาพรวมของภาค

## ราคาดีเซลวันนี้มีเงินกองทุนชดเชย 4.62 บาทต่อลิตร

ราคาขายปลีกดีเซลในกรุงเทพฯ วันที่ 23 กันยายน 2569 อยู่ที่ 40.69 บาทต่อลิตร ในราคานี้มีเงินจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงชดเชยอยู่ 4.62 บาทต่อลิตร และมีส่วนลดราคา ณ โรงกลั่นอีก 4 บาทต่อลิตร ราคาที่ธุรกิจจ่ายจึงต่ำกว่าต้นทุนตามโครงสร้าง

[โครงสร้างราคาขายปลีกน้ำมัน 23 ก.ย. 2569 ของสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน](https://www.eppo.go.th/wp-content/uploads/2026/09/pt-price-st-2026-9-23.xlsx) แยกราคาแต่ละชนิดเป็นส่วนประกอบดังนี้ ค่าติดลบในช่องกองทุนหมายถึงเงินที่กองทุนจ่ายชดเชย ค่าบวกหมายถึงเงินที่เก็บเข้ากองทุน

| ชนิดน้ำมัน (บาท/ลิตร) | ราคา ณ โรงกลั่น | กองทุนน้ำมันฯ | ราคาขายปลีก |
| ---------------------- | ---------------- | --------------- | ------------- |
| เบนซิน 95              | 31.07            | +2.76           | 48.93         |
| แก๊สโซฮอล์ 95 E10    | 30.42            | \-3.92          | 39.94         |
| ดีเซลหมุนเร็ว        | 36.99            | \-4.62          | 40.69         |
| ดีเซลหมุนเร็ว B20    | 37.56            | \-8.80          | 35.69         |

หมายเหตุท้ายตารางของ สนพ. ระบุว่าโครงสร้างนี้เผยแพร่เพื่อการอ้างอิง ไม่ใช่ราคาที่ภาครัฐกำหนด และเป็นราคาในกรุงเทพฯ ราคาในส่วนภูมิภาครวมถึงเชียงใหม่ต่างออกไป โดย สนพ. เผยแพร่ตารางความแตกต่างแยกไว้

### ธุรกิจที่ใช้รถขนส่งควรตั้งงบค่าน้ำมันจากราคาไหน

ควรตั้งงบสองตัวเลข ตัวแรกคือราคาที่จ่ายจริงตอนนี้ ตัวที่สองคือราคาในกรณีที่เงินชดเชยจากกองทุนหมดไป ถ้าส่วนประกอบอื่นคงเดิม การตัดเงินชดเชย 4.62 บาทออก แล้วบวกภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ตามโครงสร้าง จะทำให้ดีเซลขึ้นไปอยู่ที่ราว 45.64 บาทต่อลิตร หรือแพงขึ้นราว 12% ตัวเลขนี้เป็นการคำนวณเพื่อวางแผน ไม่ใช่การคาดการณ์ราคา ธุรกิจที่รู้ว่าใช้น้ำมันเดือนละกี่ลิตรจะเห็นทันทีว่าส่วนต่างนี้เป็นเงินเท่าไรต่อเดือน

## ค่าไฟปลายปี 2569 ถูกตรึงด้วยภาระที่เรียกเก็บภายหลัง

ค่า Ft ขายปลีกงวดเดือนกันยายนถึงธันวาคม 2569 อยู่ที่ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย ตัวเลขนี้ต่ำได้เพราะรัฐให้หน่วยงานพลังงานรับภาระไว้ก่อน และเลื่อนการเรียกเก็บส่วนต่างราคาก๊าซไปปีหน้า

[ข่าวสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน เรื่องมติ กพช. วันที่ 18 กันยายน 2569](https://www.eppo.go.th/information-services/advertise/news-eppo/%e0%b8%a1%e0%b8%95%e0%b8%b4-%e0%b8%81%e0%b8%9e%e0%b8%8a-%e0%b8%a5%e0%b8%94%e0%b8%a0%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%84%e0%b9%88%e0%b8%b2-ft-%e0%b9%83%e0%b8%ab%e0%b9%89%e0%b8%9b%e0%b8%a3%e0%b8%b0/) อธิบายกลไกที่อยู่เบื้องหลังตัวเลขนี้ไว้สามส่วน

1. **ภาระคงค้างสะสม** การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยและ ปตท. รับไว้แทนประชาชนไปพลางก่อน
2. **เงินเรียกคืนผลประโยชน์ส่วนเกิน** จำนวน 16,127.17 ล้านบาท นำมาลดค่าไฟผ่านค่า Ft
3. **ราคาเนื้อก๊าซสำหรับโรงไฟฟ้า** คิดตามราคาจริงแต่ไม่เกิน 363.53 บาทต่อล้านบีทียู แล้วทยอยเรียกเก็บส่วนต่างในการกำหนดค่าไฟตั้งแต่รอบเดือนพฤษภาคม 2570

### ร้านที่ใช้ไฟมากควรเตรียมอะไรก่อนรอบบิลปี 2570

เริ่มจากดูบิลค่าไฟย้อนหลัง 12 เดือนว่าร้านใช้ไฟเดือนละกี่หน่วย แล้วคำนวณว่าค่า Ft ที่ขยับทุก 10 สตางค์ต่อหน่วยเป็นเงินเท่าไร ร้านที่ใช้ 3,000 หน่วยต่อเดือนจะจ่ายเพิ่มราว 300 บาทต่อเดือนต่อการขยับ 10 สตางค์ ก่อนคิดภาษีมูลค่าเพิ่ม มติเดียวกันยังขยายโครงการโซลาร์ภาคประชาชน รับซื้อไฟส่วนเกิน 2.20 บาทต่อหน่วยเป็นเวลา 20 ปี ไม่เกิน 5 กิโลวัตต์ต่อมิเตอร์ ธุรกิจที่มีหลังคาโรงงานควรคำนวณระยะคืนทุนแยกต่างหากตาม[โซลาร์เซลล์โรงงาน SME ตรวจ มอก. แผงและอินเวอร์เตอร์อย่างไร](https://phygital.co.th/insights/thailand-sme-solar-rooftop-payback-guide)

## แยกต้นทุนพลังงานออกจากต้นทุนต่อหน่วยก่อนปรับราคา

การตัดสินใจเรื่องราคาควรเริ่มจากรู้ว่าต้นทุนพลังงานเป็นกี่บาทในสินค้าหนึ่งชิ้นหรือบริการหนึ่งครั้ง เพราะตัวเลขนี้บอกได้ว่าต้องปรับราคาเท่าไรจึงจะคงกำไรเดิม

รายงานของธนาคารแห่งประเทศไทยฉบับเดียวกันระบุว่าในระดับประเทศ อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานเพิ่มขึ้นจากการส่งผ่านต้นทุนของผู้ประกอบการ แปลว่าธุรกิจจำนวนหนึ่งเริ่มปรับราคาไปแล้ว ตะกร้าสินค้าที่ใช้คำนวณเงินเฟ้อของภาคเหนือมีหมวดพลังงาน 12.8% อาหารสด 22.7% และหมวดพื้นฐาน 64.5% ธุรกิจแต่ละประเภทมีสัดส่วนต้นทุนพลังงานไม่เท่าตะกร้านี้ จึงต้องคำนวณของตัวเอง

1. **รวมค่าพลังงานต่อเดือน** ค่าน้ำมันรถส่งของ ค่าไฟ และค่าแก๊สหุงต้ม จากใบเสร็จจริง
2. **หารด้วยจำนวนหน่วยที่ขายในเดือนเดียวกัน** จะได้ต้นทุนพลังงานต่อชิ้นหรือต่อครั้ง
3. **คำนวณกรณีการพยุงราคาสิ้นสุด** ใช้ราคาดีเซลที่ไม่มีเงินชดเชย และค่าไฟที่สมมติให้ Ft ขยับขึ้น
4. **เทียบส่วนต่างกับกำไรต่อหน่วย** ถ้าส่วนต่างกินกำไรเกินระดับที่ธุรกิจรับได้ นั่นคือสินค้าที่ต้องทบทวนก่อน

### ควรขึ้นราคาทุกเมนูเท่ากันหรือเลือกเฉพาะบางรายการ

การขึ้นราคาเท่ากันทุกรายการง่ายที่สุดแต่มักไม่ตรงกับต้นทุนจริง สินค้าที่ใช้พลังงานมาก เช่น เมนูที่ต้องอบหรือตุ๋นนาน หรือสินค้าที่มีค่าส่งสูง รับผลจากราคาพลังงานมากกว่าสินค้าที่ใช้พลังงานน้อย ข้อมูลต้นทุนต่อหน่วยจากขั้นตอนข้างบนทำให้เลือกปรับเฉพาะรายการที่กำไรหายไปมากที่สุด ส่วนรายการที่ต้นทุนแทบไม่ขยับคงราคาไว้ได้ ลูกค้าที่ซื้อรายการเหล่านั้นเป็นประจำก็ไม่ต้องรับราคาใหม่

## สินเชื่อค้ำประกันสำหรับ SME ที่ได้รับผลกระทบจากสงคราม

ธุรกิจที่ขาดสภาพคล่องจากต้นทุนพลังงานมีช่องทางสินเชื่อที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประชาสัมพันธ์ไว้ในการแถลงข่าวเดียวกัน คือโครงการกลไกการค้ำประกันสินเชื่อ SMEs Secure+ ซึ่งยื่นผ่านธนาคารพาณิชย์

| รายการ          | รายละเอียดตามเอกสารแถลงข่าว                                                                                                                   |
| --------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| เริ่มโครงการ   | 23 กุมภาพันธ์ 2569                                                                                                                                 |
| กลุ่มเป้าหมาย | SME ในภาคธุรกิจที่สอดคล้องกับ Reinvent Thailand และโลจิสติกส์ · SME ที่ได้รับผลกระทบจากสงครามตะวันออกกลาง (เริ่ม 4 มิถุนายน 2569) |
| กลไก            | ลดความเสี่ยงด้านเครดิตให้สถาบันการเงินในการปล่อยสินเชื่อใหม่                                                                         |
| ระยะเวลา       | สินเชื่อที่อนุมัติถึง 22 กุมภาพันธ์ 2571 ค้ำประกันสูงสุด 7 ปี                                                                                |

ภาคธุรกิจตาม Reinvent Thailand ที่เอกสารยกตัวอย่าง ได้แก่ ท่องเที่ยว การแพทย์และสุขภาพ เกษตรและเกษตรแปรรูป ยานยนต์และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และการค้า รวมถึงผู้ผลิตและผู้ให้บริการที่ส่งของให้ธุรกิจกลุ่มนี้ เงื่อนไขอนุมัติจริงขึ้นกับธนาคารแต่ละแห่ง

### ควรกู้เงินมาพยุงธุรกิจในช่วงต้นทุนพุ่งหรือไม่

คำตอบขึ้นกับว่าเงินกู้ไปทำอะไร เงินกู้ที่ใช้ลงทุนในสิ่งที่ลดต้นทุนพลังงานระยะยาว เช่น เปลี่ยนอุปกรณ์ที่กินไฟ หรือจัดเส้นทางขนส่งใหม่ มีรายได้หรือเงินที่ประหยัดได้มาผ่อนคืน ส่วนเงินกู้ที่ใช้อุดค่าใช้จ่ายรายเดือนโดยไม่เปลี่ยนอะไรในธุรกิจ จะเพิ่มภาระรายเดือนในช่วงที่รายได้ยังไม่ฟื้น ก่อนยื่นกู้ควรคำนวณว่าเงินที่ประหยัดได้หรือรายได้ที่เพิ่มขึ้นต่อเดือนมากกว่าค่างวดหรือไม่ ถ้าไม่มากกว่า การกู้เพียงเลื่อนปัญหาออกไป

## ฟิจิทัล เอเจนซี วัดปฏิกิริยาลูกค้าก่อนปรับราคาอย่างไร

งานเริ่มจากข้อมูลยอดขายของร้านเอง ไม่ใช่การเดาว่าลูกค้าจะรับราคาใหม่ได้หรือไม่ ยอดขายรายสินค้าย้อนหลังบอกได้ว่ารายการไหนขายต่อเนื่องแม้ช่วงกำลังซื้อลด และรายการไหนยอดตกทันทีเมื่อเศรษฐกิจชะลอ

ขั้นต่อมาคือทดลองปรับราคาในขอบเขตที่วัดผลได้ เช่น ปรับเฉพาะบางรายการหรือบางช่องทางก่อน แล้วเทียบยอดขายและจำนวนลูกค้าก่อนและหลัง ผลที่ได้บอกว่าควรขยายการปรับราคาไปรายการอื่น หรือควรหาทางลดต้นทุนแทน ลูกค้าในช่วงค่าครองชีพสูงคิดอย่างไรก่อนจ่ายเงินอธิบายไว้ใน[จิตวิทยาผู้บริโภคยุค Phygital ลูกค้าคิดอะไรก่อนจ่ายเงิน](https://phygital.co.th/insights/consumer-psychology-phygital-survival-mode)

### ธุรกิจเล็กที่ไม่มีระบบเก็บข้อมูลเริ่มวัดผลได้อย่างไร

เริ่มจากบันทึกยอดขายรายสินค้ารายวันในตารางเดียว อย่างน้อยสี่สัปดาห์ก่อนปรับราคา และสี่สัปดาห์หลังปรับ ร้านที่ใช้ระบบขายหน้าร้านควรตรวจว่าระบบส่งออกรายงานรายสินค้าได้หรือไม่ ถ้าไม่มีระบบ ใบเสร็จหรือสมุดจดก็ใช้ได้ สิ่งที่ต้องระวังคือช่วงเปรียบเทียบต้องไม่ตรงกับเทศกาลหรือวันหยุดยาว เพราะยอดขายจะสูงผิดปกติ การตั้งช่วงเวลาเปรียบเทียบตามฤดูกาลของเชียงใหม่อธิบายไว้ใน[ถอดรหัสเชียงใหม่เมืองปราบเซียน วางแผนจากเดือนที่รายได้ต่ำสุด](https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-business-survival-strategy)

## ทบทวนต้นทุนพลังงานตามรอบประกาศของรัฐ

ตัวเลขที่ใช้ในบทนี้เปลี่ยนตามรอบ ค่า Ft ประกาศเป็นงวด งวดปัจจุบันครอบคลุมกันยายนถึงธันวาคม 2569 โครงสร้างราคาน้ำมันเผยแพร่ทุกวัน และรายงานภาวะเศรษฐกิจภาคเหนือออกทุกไตรมาส ธุรกิจจึงควรคำนวณต้นทุนพลังงานต่อหน่วยใหม่ทุกครั้งที่มีประกาศงวดใหม่

งานที่ทำได้ในสัปดาห์นี้คือรวมค่าพลังงานสามเดือนล่าสุด หาต้นทุนพลังงานต่อหน่วยของสินค้าขายดีห้ารายการ แล้วคำนวณกรณีที่เงินชดเชยดีเซลหมดและค่า Ft ขยับขึ้น ธุรกิจในเชียงใหม่ยังมีความเสี่ยงอื่นที่ทบกับเรื่องนี้ได้ในปีเดียวกัน เช่น ฝุ่นควันช่วงต้นปีที่อธิบายไว้ใน[วิกฤต PM 2.5 เชียงใหม่ กับการปรับตัวธุรกิจตามค่ามาตรฐาน 37.5](https://phygital.co.th/insights/pm25-crisis-business-adaptation-responsibility) ส่วนบทเรียนเรื่องสัญญาและฐานลูกค้าจากโรคระบาดอยู่ใน[ถอดบทเรียนวิกฤตโควิด เชียงใหม่ จากตัวเลขท่องเที่ยวไตรมาสแรก](https://phygital.co.th/insights/covid-business-lessons-and-resilience)

## สรุป

เงินเฟ้อทั่วไปของภาคเหนือขึ้นจากติดลบ 0.65% ในไตรมาสแรกปี 2569 เป็น 2.45% ในไตรมาส 2 ตามราคาน้ำมันและอาหารพร้อมทาน ขณะที่การบริโภคหดตัว 1.9% ราคาพลังงานที่ธุรกิจจ่ายตอนนี้มีส่วนที่ถูกพยุงไว้ ทั้งเงินกองทุนชดเชยดีเซล 4.62 บาทต่อลิตร และค่า Ft ที่ตรึงไว้ 16.23 สตางค์ต่อหน่วย โดยมีส่วนต่างที่จะเรียกเก็บตั้งแต่พฤษภาคม 2570 ธุรกิจควรแยกต้นทุนพลังงานต่อหน่วย คำนวณกรณีที่การพยุงสิ้นสุด แล้วปรับราคาเฉพาะรายการที่กำไรหายไปจริง

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### เงินเฟ้อทั่วไปกับเงินเฟ้อพื้นฐานต่างกันอย่างไร

เงินเฟ้อทั่วไปคำนวณจากสินค้าทั้งตะกร้า รวมพลังงานและอาหารสดที่ราคาแกว่งเร็ว ส่วนเงินเฟ้อพื้นฐานตัดสองหมวดนี้ออก จึงสะท้อนการปรับราคาของสินค้าและบริการทั่วไปที่ร้านค้าเป็นผู้ตั้ง เมื่อเงินเฟ้อพื้นฐานเริ่มขึ้น แปลว่าราคาพลังงานเริ่มส่งผ่านไปเป็นราคาสินค้าอื่นแล้ว ไม่ได้อยู่แค่ที่หน้าปั๊ม

### ราคาน้ำมันในเชียงใหม่เท่ากับราคาในโครงสร้างราคาของกรุงเทพฯ หรือไม่

ไม่จำเป็นต้องเท่า โครงสร้างที่ สนพ. เผยแพร่ทุกวันเป็นราคาในกรุงเทพฯ และ สนพ. มีตารางแยกที่แสดงความแตกต่างของราคาขายปลีกระหว่างกรุงเทพฯ กับส่วนภูมิภาค ธุรกิจในเชียงใหม่ควรตั้งงบจากราคาที่ปั๊มในพื้นที่ติดจริง และใช้โครงสร้างกรุงเทพฯ เพื่อดูว่าส่วนไหนของราคาถูกพยุงไว้

### ช่วงที่ลูกค้ามีเงินน้อยลง ควรลดราคาเพื่อรักษายอดขายหรือไม่

ควรคำนวณกำไรต่อหน่วยหลังลดราคาก่อน ในช่วงที่ต้นทุนพลังงานสูงขึ้น กำไรต่อหน่วยบางลงอยู่แล้ว การลดราคาเพิ่มจึงต้องขายได้มากขึ้นหลายเท่าเพื่อรักษากำไรรวมเท่าเดิม ทางเลือกที่กระทบกำไรน้อยกว่าคือจัดชุดสินค้าในราคาที่ลูกค้าจ่ายไหว โดยเลือกรายการที่ต้นทุนพลังงานต่ำมาประกอบ

### สินค้าที่ไม่ใช่ของจำเป็นยังขายได้ในช่วงค่าครองชีพสูงหรือไม่

ข้อมูลภาคเหนือไตรมาส 2 ปี 2569 แสดงว่าการใช้จ่ายไม่ได้ลดทุกหมวด สินค้าคงทนขยายตัว 1.0% จากกลุ่มรถยนต์ไฟฟ้าและจักรยานยนต์ และสินค้ากึ่งคงทนขยายตัว 0.8% ตามความต้องการเครื่องปรับอากาศ ขณะที่สินค้าไม่คงทนหดตัว การใช้จ่ายจึงย้ายระหว่างหมวดสินค้า ไม่ได้หยุดทุกหมวด ธุรกิจควรดูยอดขายของตัวเองแยกรายหมวดก่อนสรุปว่าลูกค้าเลิกซื้อ

### ธุรกิจขนาดเล็กควรติดโซลาร์เซลล์เพื่อลดค่าไฟหรือไม่

ขึ้นกับช่วงเวลาที่ใช้ไฟ แผงโซลาร์ผลิตไฟตอนกลางวัน ธุรกิจที่ใช้ไฟมากช่วงกลางวัน เช่น ร้านที่เปิดแอร์ทั้งวันหรือโรงงานที่เดินเครื่องกลางวัน ได้ประโยชน์มากกว่าร้านที่เปิดตอนกลางคืน การคำนวณต้องใช้หน่วยไฟที่ใช้จริงในช่วงกลางวันจากบิล ไม่ใช่ยอดรวมทั้งเดือน

### สัญญาณอะไรบอกว่าธุรกิจต้องทบทวนราคาแล้ว

สัญญาณที่วัดได้มีสามข้อ ข้อแรกคือกำไรต่อหน่วยของสินค้าขายดีลดลงสองเดือนติดกัน ข้อที่สองคือผู้ขายวัตถุดิบหรือผู้ให้บริการขนส่งแจ้งปรับราคา ข้อที่สามคือสัดส่วนค่าพลังงานต่อยอดขายสูงกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อน ถ้าเจอข้อใดข้อหนึ่ง ควรคำนวณต้นทุนต่อหน่วยใหม่ทันที

## ต้นทุนน้ำมันและค่าไฟขยับทุกงวด แต่ยังไม่รู้ว่าสินค้ารายการไหนกำไรหายไปจริงเท่าไร

ให้ PHYGITAL AGENCY แยกต้นทุนพลังงานต่อหน่วยจากข้อมูลยอดขายและใบเสร็จของธุรกิจ คำนวณกรณีที่การพยุงราคาสิ้นสุด แล้วออกแบบการทดลองปรับราคาที่วัดผลได้ สำหรับธุรกิจในเชียงใหม่และภาคเหนือ

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)