# กรณีศึกษา Dangote Cement กำลังผลิต 55 ล้านตันใน 11 ประเทศ

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/dangote-group-case-study-import-substitution · เผยแพร่ 7 มิถุนายน 2567 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

กรณีศึกษา Dangote Cement จากรายงานประจำปีล่าสุด กำลังผลิตปูนซีเมนต์ 55 ล้านตันต่อปีใน 11 ประเทศ ไทม์ไลน์ตั้งแต่โรงงานแรก 5.3 ล้านตัน และแผนถึง 80 ล้านตัน

## Key Takeaways

- **กำลังผลิตรวมของ Dangote Cement อยู่ที่ 55 ล้านตันต่อปีใน 11 ประเทศ** — แบ่งเป็นไนจีเรีย 35.3 ล้านตัน และประเทศอื่นรวม 19.7 ล้านตัน ตามแผนที่ในรายงานประจำปี 2025 ของบริษัท
- **โรงงานแรกของบริษัทเริ่มเดินเครื่องปี 2550 ด้วยกำลังผลิต 5.3 ล้านตัน** — แล้วกำลังผลิตรวมขึ้นเป็นขั้น ผ่าน 21.8 ล้านตัน 43.6 ล้านตัน และ 52 ล้านตัน ตามไทม์ไลน์ที่บริษัทพิมพ์ไว้
- **ปริมาณขายของ Dangote Cement ลดลง 0.9% เหลือ 27.5 ล้านตัน ขณะรายได้เพิ่ม 20.3%** — รายงานอธิบายว่ารายได้ที่เพิ่มมาจากการขึ้นราคาในบางประเทศตามภาวะเงินเฟ้อ

ผู้นำเข้าที่มีลูกค้าประจำอยู่แล้วและเริ่มคิดผลิตสินค้าเองในประเทศ ต้องตอบก่อนเซ็นสัญญาซื้อเครื่องจักรว่าโรงงานแรกควรใหญ่แค่ไหน และควรเริ่มจากขั้นตอนไหนของการผลิต Dangote Cement เป็นกรณีที่ขยายกำลังผลิตทีละขั้นจากโรงงานแรก และเขียนลำดับนั้นไว้ในรายงานประจำปี

บทนี้อ่าน[รายงานประจำปีและงบการเงินปี 2025 ของ Dangote Cement Plc](https://cement.dangote.com/wp-content/uploads/2026/06/Dangote-Cememt-Plc-2025-Annual-Report.pdf) ซึ่งบริษัทเผยแพร่บน[หน้ารายงานประจำปีของเว็บไซต์บริษัท](https://cement.dangote.com/annual-report-2025/) รายงานเป็นภาษาอังกฤษ ข้อความภาษาไทยแปลเอง หน่วย Mta ในรายงานหมายถึงล้านตันต่อปี และตัวเงินเป็นไนรา (₦) บทนี้ไม่แปลงเป็นบาท เพราะรายงานเขียนเองว่ารายได้ส่วนหนึ่งมาจากการขึ้นราคาตามเงินเฟ้อ

บทเดิมของหน้านี้ใช้คำว่า "เจ้าพ่อ" และเขียนว่าบริษัท "ครองตลาด" โดยไม่มีแหล่ง ทั้งสองคำถูกตัดออก ข้อความที่บริษัทเขียนยกย่องตัวเองในรายงาน บทนี้ระบุไว้ชัดทุกจุดว่าเป็นคำของบริษัท

## แผนที่โรงงาน 11 ประเทศในรายงานประจำปี

หน้าแรก ๆ ของรายงานมีแผนที่ชื่อ Operational footprints ใต้ประโยคว่า "Dangote Cement operates with a production capacity of 55Mta across 11 countries in Sub-Saharan Africa" แผนที่ระบุกำลังผลิตของแต่ละประเทศไว้ดังนี้

| ประเทศ           | กำลังผลิต (ล้านตันต่อปี) |
| ---------------- | ---------------------------- |
| ไนจีเรีย         | 35.3                         |
| โกตดิวัวร์    | 3.0                          |
| แทนซาเนีย        | 3.0                          |
| แอฟริกาใต้       | 2.8                          |
| เอธิโอเปีย       | 2.5                          |
| กานา             | 2.0                          |
| เซเนกัล          | 1.5                          |
| แคเมอรูน         | 1.5                          |
| คองโก            | 1.5                          |
| แซมเบีย          | 1.5                          |
| เซียร์ราลีโอน | 0.5                          |

แผนที่แบ่งโรงงานเป็นสามประเภท คือ Integrated, Clinker grinding และ Import แต่ข้อความที่ดึงจากรายงานไม่ได้บอกว่าแต่ละประเทศเป็นประเภทใด บทนี้จึงไม่จับคู่ประเภทกับประเทศ รายงานยังระบุว่ามีพนักงานกว่า 20,000 คนจาก 20 สัญชาติ

### ไนจีเรียมีสัดส่วนกำลังผลิตเท่าไรของทั้งกลุ่ม

ไนจีเรียมีกำลังผลิต 35.3 ล้านตันจาก 55 ล้านตัน หรือราว 64% ของทั้งกลุ่ม (คำนวณจากตัวเลขในรายงาน) อีก 10 ประเทศรวมกัน 19.7 ล้านตัน ประเทศที่ใหญ่รองลงมาคือโกตดิวัวร์กับแทนซาเนีย ประเทศละ 3 ล้านตัน ส่วนเซียร์ราลีโอนเล็กที่สุดที่ 0.5 ล้านตัน

## จาก 5.3 ถึง 55 ล้านตันในไทม์ไลน์ของบริษัท

รายงานมีหน้าชื่อ "The journey so far" เป็นเส้นเวลากำลังผลิตรวมของกลุ่ม ตั้งแต่ช่วงก่อนมีโรงงานของตัวเองจนถึงปีล่าสุด

| ปี (พ.ศ.) | กำลังผลิตรวม | เหตุการณ์ที่รายงานระบุ                                                                  |
| --------- | -------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------ |
| 2543-2545 | ไม่ระบุ       | Dangote Industries ซื้อ Benue Cement Company และ Obajana Cement Plc                        |
| 2547      | ไม่ระบุ       | เริ่มสร้างโรงงานผลิตแห่งแรก                                                           |
| 2550      | 5.3            | โรงงาน Obajana เดินเครื่อง สองสายการผลิต                                               |
| 2553      | 9.3            | ตั้งบริษัท Dangote Cement ควบรวมกับ Benue Cement และจดทะเบียนตลาดหลักทรัพย์ไนจีเรีย |
| 2555      | 21.8           | โรงงาน Ibese 6 ล้านตัน Obajana เพิ่มสายที่ 3 และโรงงาน Gboko 4 ล้านตัน                |
| 2557      | 35.1           | แอฟริกาใต้ 2.8 ล้านตัน Ibese และ Obajana ขยาย เซเนกัล 1.5 ล้านตัน                        |
| 2558      | 43.6           | แคเมอรูน เอธิโอเปีย แซมเบีย และแทนซาเนีย                                                  |
| 2560      | 45.6           | กำลังผลิตใหม่ในเซียร์ราลีโอน                                                        |
| 2563      | 48.6           | ท่าส่งออก Apapa และ Port Harcourt เริ่มส่งคลิงเกอร์ทางเรือ                          |
| 2564      | 51.6           | เริ่มผลิตเชิงพาณิชย์ที่โรงงาน Okpella 3 ล้านตัน                                      |
| 2566      | 52             | โรงบดที่กานา 0.45 ล้านตัน                                                              |
| 2568      | 55             | โรงบด 3 ล้านตันที่โกตดิวัวร์                                                        |

### Dangote เริ่มจากสร้างโรงงานเองหรือซื้อโรงงานที่มีอยู่แล้ว

ไทม์ไลน์เริ่มจากการซื้อ Dangote Industries ซื้อ Benue Cement Company และ Obajana Cement Plc ระหว่างปี 2543 ถึง 2545 เริ่มก่อสร้างโรงงานแรกในปี 2547 แล้วโรงงาน Obajana เดินเครื่องปี 2550 ช่วงห่างระหว่างการซื้อกิจการกับวันที่โรงงานแรกผลิตได้จริงคือราวห้าถึงเจ็ดปี (คำนวณจากปีในไทม์ไลน์)

### ช่วงไหนที่กำลังผลิตเพิ่มเร็วที่สุด

ระหว่างปี 2553 ถึง 2558 กำลังผลิตรวมเพิ่มจาก 9.3 เป็น 43.6 ล้านตัน มากกว่าสี่เท่าในห้าปี (คำนวณจากไทม์ไลน์) หลังจากนั้นเพิ่มช้าลง จาก 43.6 เป็น 55 ล้านตันในสิบปี รายงานเขียนเองว่าตั้งแต่ปี 2557 บริษัทสร้างโรงงานเพิ่มหกแห่งทั่วแอฟริกา และลงทุนกว่า 10 พันล้านดอลลาร์ในช่วง 15 ปี

## คำว่า "cement-importing nation" ในรายงาน

หน้าวิเคราะห์การลงทุนของรายงานมีประโยคที่บริษัทเขียนถึงตัวเองว่า "Dangote Cement has transformed Nigeria from a cement-importing nation into a major exporter of cement and clinker, achieving full self-sufficiency" แปลว่าบริษัทเปลี่ยนไนจีเรียจากประเทศนำเข้าปูนซีเมนต์เป็นผู้ส่งออกปูนและคลิงเกอร์รายสำคัญ จนพึ่งตัวเองได้เต็มที่

ข้อความนี้เป็นคำของบริษัทในรายงานของตัวเอง รายงานไม่ได้แนบตัวเลขนำเข้าของประเทศประกอบ ตัวเลขที่รายงานให้ไว้ใกล้เคียงที่สุดคือยอดขายส่งออกที่เพิ่มกว่า 300% ในห้าปี ท่าส่งออกสองแห่งที่เปิดปี 2563 และรายได้ 105.8 พันล้านไนราที่ภูมิภาคไนจีเรียขายปูนและคลิงเกอร์ให้บริษัทในประเทศอื่นของกลุ่ม

### การส่งออกช่วยบริษัทเรื่องเงินตราต่างประเทศอย่างไร

รายงานเขียนว่ารายได้จากการส่งออกเป็นเงินตราต่างประเทศ ซึ่งช่วยป้องกันความผันผวนของค่าเงิน และในหน้าสรุปผลงานระบุว่า "Improved FX sourcing through higher exports" คือหาเงินตราต่างประเทศได้ดีขึ้นจากการส่งออกที่เพิ่ม ตัวเลขนี้สำคัญกับบริษัทที่มีต้นทุนบางส่วนเป็นเงินต่างประเทศ แต่ขายในประเทศเป็นเงินท้องถิ่น

## ปริมาณขายลด แต่รายได้เพิ่ม

ปริมาณขายรวมของกลุ่มลดลง 0.9% เหลือ 27.5 ล้านตัน (รวมปูนและคลิงเกอร์) ไนจีเรียขายได้ 17.7 ล้านตัน เท่ากับปีก่อน รายได้ในไนจีเรียเพิ่ม 34.8% เป็น 2,956.5 พันล้านไนรา ส่วนรายได้ในประเทศอื่นลดลง 1.7% เหลือ 1,456.0 พันล้านไนรา รายงานให้เหตุผลว่ายอดขายในตลาดสำคัญลดลง รายได้รวมของกลุ่มเพิ่ม 20.3% เป็น 4,306.7 พันล้านไนรา และ EBITDA เพิ่ม 43.4% เป็น 1,981.1 พันล้านไนรา

ถ้ามองย้อนหลังสิบปี หน้าวิเคราะห์การลงทุนเขียนว่าปริมาณขายของกลุ่มโตเฉลี่ย 9% ต่อปี (CAGR) จนถึง 27.5 ล้านตันในปีล่าสุด ปีนี้จึงเป็นปีที่ปริมาณขายหยุดโตหลังช่วงที่โตต่อเนื่อง รายงานไม่ได้แยกว่าปริมาณที่ลดเกิดในประเทศใดบ้าง บอกเพียงว่ายอดขายในตลาดสำคัญนอกไนจีเรียลดลง

### ทำไมรายได้ของ Dangote Cement เพิ่มทั้งที่ขายได้น้อยลง

รายงานเขียนว่ารายได้ที่เพิ่มมาจาก "price increases in selected countries in line with inflation realities" คือการขึ้นราคาในบางประเทศตามภาวะเงินเฟ้อ ตัวเลขรายได้ที่เพิ่มจึงไม่ได้แปลว่าลูกค้าซื้อปูนมากขึ้น ผู้ที่เปรียบเทียบผลงานของบริษัทในประเทศที่เงินเฟ้อสูงควรดูปริมาณขายเป็นหลัก แล้วค่อยดูรายได้

## แผนถึง 80 ล้านตัน

รายงานตั้งเป้ากำลังผลิต 80 ล้านตันต่อปีภายในปี 2573 และเขียนว่าเป้านี้ "both ambitious and deliberate" คือทะเยอทะยานและผ่านการคิดมาแล้ว โครงการที่ระบุชื่อมีดังนี้

1. **โรงงาน Itori ในไนจีเรีย 6 ล้านตัน** เป็นโรงงานแบบครบวงจร รายงานบอกว่าคืบหน้าตามกำหนด ออกแบบให้ขายทั้งในประเทศและส่งออก
2. **ลงทุน 400 ล้านดอลลาร์ขยายโรงงานในเอธิโอเปีย** เพื่อเพิ่มกำลังผลิตเป็นสองเท่า
3. **ขยายกำลังผลิตในแคเมอรูน แอฟริกาใต้ และเซเนกัล** รายงานให้เหตุผลว่าเป็นตลาดที่มีงานโครงสร้างพื้นฐาน ความต้องการที่อยู่อาศัย และถนนคอนกรีตเพิ่มขึ้น

### รถบรรทุก CNG 3,000 คันเกี่ยวกับการขยายโรงงานอย่างไร

หน้าสรุปผลงานระบุว่าบริษัทใช้รถบรรทุก CNG กว่า 3,000 คันแทนรถดีเซล และเขียนว่ากลยุทธ์ CNG ช่วยประหยัดค่าขนส่งได้ถึง 60% อีกข้อคือใช้ถ่านหินในประเทศแทนถ่านหินนำเข้า ทั้งสองเรื่องเป็นต้นทุนที่เพิ่มตามปริมาณผลิต ยิ่งกำลังผลิตขยาย ต้นทุนขนส่งและเชื้อเพลิงยิ่งมีน้ำหนักในกำไร

## สิ่งที่รายงานไม่ได้บอก

รายงานประจำปีเป็นเอกสารที่บริษัทเขียนเอง จึงมีทั้งตัวเลขที่ตรวจสอบแล้วในงบ และข้อความที่บริษัทใช้นำเสนอตัวเอง ก่อนนำไปอ้าง ควรแยกห้าเรื่องนี้ออก

1. **ตัวเลขนำเข้าปูนของไนจีเรียในอดีต** รายงานพูดถึงแต่ไม่ได้ให้ตัวเลข
2. **ประเภทโรงงานของแต่ละประเทศ** แผนที่มีสัญลักษณ์สามประเภท แต่ข้อความที่อ่านได้ไม่ได้จับคู่ให้
3. **อัตราใช้กำลังผลิต** กำลังผลิตนับเป็นปูน ส่วนปริมาณขายรวมคลิงเกอร์ สองตัวเลขนี้จึงหารกันตรง ๆ ไม่ได้
4. **ส่วนแบ่งตลาด** รายงานเรียกตัวเองว่าผู้ผลิตปูนรายใหญ่ที่สุดของแอฟริกา แต่ไม่ได้ให้ตัวเลขส่วนแบ่งในส่วนที่อ่าน
5. **รายได้ในสกุลเงินอื่น** ตัวเลขทั้งหมดเป็นไนรา ซึ่งมีผลจากเงินเฟ้อและค่าเงิน

ผู้ที่ต้องการเทียบกับบริษัทไทยที่ส่งออกผ่านผู้นำเข้าในแต่ละประเทศ ดู [SAPPE ยอดขายต่างประเทศ 70.5% ผ่านผู้นำเข้าในแต่ละประเทศ](https://phygital.co.th/insights/sappe-case-study-worlds-first-product-export-strategy) ส่วน [OEM อาหารเครื่องดื่ม ตรวจโรงงานตาม GMP 420 ก่อนส่งออก](https://phygital.co.th/insights/thailand-food-beverage-oem-export-fmcg-guide) อธิบายเกณฑ์ GMP 420 ของ อย. และเอกสารที่เจ้าของสินค้าควรขอจากโรงงานผลิต

## ก่อนตั้งโรงงานแรกของตัวเอง

ไทม์ไลน์ของ Dangote Cement ใช้เวลาเกือบยี่สิบปีจากโรงงานแรกถึงกำลังผลิต 55 ล้านตัน ธุรกิจขนาดเล็กที่คิดจะเลิกนำเข้าแล้วผลิตเอง ไม่ต้องคิดในสเกลนั้น แต่ใช้คำถามสองข้อนี้ได้

### จะเริ่มจากขั้นตอนไหนของการผลิต

แผนที่ของ Dangote Cement แยกโรงงานเป็นแบบครบวงจร แบบบดคลิงเกอร์ และแบบนำเข้า ธุรกิจขนาดเล็กเลือกทำนองเดียวกันได้ เช่น นำเข้าวัตถุดิบกึ่งสำเร็จรูปมาแปรรูปขั้นสุดท้ายเอง ก่อนลงทุนผลิตครบทุกขั้น วิธีนี้ใช้เงินน้อยกว่า และให้เวลาทีมเรียนรู้การผลิตทีละขั้น

### ลูกค้าเดิมจะรับสินค้าที่ผลิตเองหรือไม่

ผู้นำเข้ามีข้อได้เปรียบที่รู้ยอดสั่งซื้อจริงของลูกค้าแต่ละราย ก่อนซื้อเครื่องจักร ควรคุยกับลูกค้ารายใหญ่ว่าจะเปลี่ยนมาใช้สินค้าที่ผลิตในประเทศหรือไม่ ต้องผ่านการทดสอบหรือมาตรฐานใดก่อน และต้องการปริมาณเท่าไรต่อเดือน คำตอบเหล่านี้กำหนดขนาดโรงงานแรกได้แม่นกว่าการประมาณจากตลาดรวม

## สรุป

รายงานประจำปีล่าสุดของ Dangote Cement ระบุกำลังผลิต 55 ล้านตันต่อปีใน 11 ประเทศ โดยไนจีเรียมี 35.3 ล้านตัน ไทม์ไลน์ของบริษัทเริ่มจากการซื้อ Benue Cement และ Obajana Cement ช่วงปี 2543-2545 โรงงานแรกเดินเครื่องปี 2550 ที่ 5.3 ล้านตัน และกำลังผลิตเพิ่มเร็วที่สุดระหว่างปี 2553-2558 บริษัทเขียนว่าเปลี่ยนไนจีเรียจากประเทศนำเข้าปูนเป็นผู้ส่งออก แต่ไม่ได้แนบตัวเลขนำเข้าประกอบ ปีล่าสุดปริมาณขายลด 0.9% เหลือ 27.5 ล้านตัน ขณะรายได้เพิ่ม 20.3% จากการขึ้นราคาตามเงินเฟ้อ และบริษัทตั้งเป้ากำลังผลิต 80 ล้านตันภายในปี 2573

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### กำลังผลิต 55 ล้านตันกับปริมาณขาย 27.5 ล้านตันของ Dangote Cement แปลว่าโรงงานใช้งานแค่ครึ่งเดียวหรือไม่

สรุปแบบนั้นไม่ได้ รายงานนับกำลังผลิตเป็นปูนซีเมนต์ และนับปริมาณขายรวมทั้งปูนและคลิงเกอร์ ซึ่งเป็นวัตถุดิบของปูน ส่วนที่อ่านไม่ได้ให้อัตราใช้กำลังผลิตของแต่ละโรงงาน ผู้ที่ต้องการตัวเลขนี้ต้องดูข้อมูลรายโรงงานในรายงานฉบับเต็ม

### Dangote Cement กับ Dangote Group เป็นบริษัทเดียวกันหรือไม่

เป็นคนละนิติบุคคล รายงานเขียนว่า Dangote Cement ดำเนินงานภายใต้บริบทของ Dangote Group ซึ่งมีวิสัยทัศน์ปี 2573 ตั้งเป้ารายได้ 100 พันล้านดอลลาร์สำหรับทั้งกลุ่ม บทนี้อ่านเฉพาะรายงานของ Dangote Cement Plc ที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ไนจีเรีย

### Dangote Cement มีท่าส่งออกกี่แห่ง

รายงานระบุท่าส่งออกเฉพาะของบริษัทสองแห่ง คือ Apapa และ Port Harcourt ในไนจีเรีย เปิดใช้ปี 2563 และบอกว่าโรงงาน Itori ที่กำลังสร้างจะช่วยส่งออกทางบกแบบปลอดภาษีไปยังประเทศในกลุ่ม ECOWAS

### อัตรากำไร EBITDA ของ Dangote Cement เป็นเท่าไร

หน้าวิเคราะห์การลงทุนเขียนว่าอัตรากำไร EBITDA อยู่ราว 46% และตัวเลขในรายงานคือ EBITDA 1,981.1 พันล้านไนรา จากรายได้ 4,306.7 พันล้านไนรา อัตรานี้คิดเป็นไนราทั้งคู่ จึงเทียบกับบริษัทในประเทศอื่นได้ในระดับสัดส่วนเท่านั้น

### มีเคสบริษัทต่างประเทศที่เริ่มจากการเป็นตัวแทนนำเข้าให้อ่านต่อไหม

[กรณีศึกษา Al-Futtaim ตัวแทน Toyota 70 ปี และ Blue Rewards](https://phygital.co.th/insights/al-futtaim-group-case-study-exclusive-distributor) อ่านหน้าประวัติของบริษัทในดูไบที่เป็นตัวแทนจำหน่ายรถยนต์ตั้งแต่ปี 2498 แล้วถือสิทธิ์แบรนด์ต่างชาติอีกหลายแบรนด์

## ปี 2550 โรงงานแรกของ Dangote Cement ผลิตได้ 5.3 ล้านตันต่อปี

ผู้นำเข้าที่กำลังคิดว่าโรงงานแรกควรเริ่มจากขั้นตอนไหน และจะเตรียมตัวแทนจำหน่ายอย่างไร นัดคุยกับ PHYGITAL AGENCY ก่อนเซ็นสัญญาซื้อเครื่องจักรได้

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)