# Corporate Memphis คืออะไร ภาพประกอบที่ถูกออกแบบให้ลอกได้

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/corporate-memphis-alegria-illustration-style-guide · เผยแพร่ 11 กันยายน 2566 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

Corporate Memphis มีต้นแบบคือระบบภาพ Alegria ที่ Buck ทำให้ Facebook ปี 2017 นักวาดในทีมเล่าว่าแบบถูกปรับให้ลอกง่าย ข้อถกเถียงสามช่วงบอกอะไรเจ้าของธุรกิจ

## Key Takeaways

- **Corporate Memphis คือชื่อเรียกภาพประกอบแบบแบน สีสด ตัวละครแขนขายาว ลำตัวเล็ก ที่ Claire L. Evans เริ่มรวบรวมตัวอย่างในปี 2018** — ต้นแบบที่ถูกอ้างถึงมากที่สุดคือระบบภาพ Alegria ที่สตูดิโอ Buck ทำให้ Facebook เริ่มในปี 2017
- **Xoana Herrera นักวาดในทีม Buck เล่ากับ AIGA Eye on Design ว่าแบบเริ่มต้นซับซ้อนกว่านี้ แต่หลังการตรวจหลายรอบถูกปรับให้ลอกและนำไปใช้ง่ายขึ้น** — และมีคู่มือการใช้งานที่ส่งต่อไปหลายสตูดิโอ
- **บทความสามชิ้นใน Eye on Design ปี 2019 2021 และ 2022 มองเรื่องนี้ต่างกัน** — ฝั่งหนึ่งมองว่าภาพสไตล์นี้ถูกผลิตซ้ำจนเหมือนกันหมด อีกฝั่งเป็นนักวาดที่แย้งว่าการเหมารวมทำร้ายคนที่ทำงานสไตล์นี้ เจ้าของธุรกิจจึงควรวินิจฉัยก่อนว่าต้องการภาพแบบไหน

ทีมที่กำลังเลือกภาพประกอบรูปคนแบบแบนสีสดให้เว็บหรือพรีเซนเทชันของธุรกิจ อาจยังไม่รู้ว่าภาพสไตล์นี้เคยเป็นหัวข้อถกเถียงเรื่องความซ้ำในวงการออกแบบ บทนี้เล่าเรื่องผ่านบทความสามชิ้นของ AIGA Eye on Design ซึ่งเป็นสื่อของสมาคมนักออกแบบกราฟิกแห่งสหรัฐอเมริกา แต่ละชิ้นเขียนห่างกันราวหนึ่งปีครึ่ง และมีมุมมองต่างกัน ประกอบกับหน้ากรณีศึกษาของ Buck สตูดิโอที่ทำระบบภาพต้นแบบ ข้อวิจารณ์ต่อบริษัทใดบริษัทหนึ่งในบทความต้นทางไม่ได้นำมาเล่าในบทนี้ บทนี้เก็บเฉพาะเรื่องกระบวนการออกแบบและข้อถกเถียงเรื่องความซ้ำ ซึ่งเจ้าของธุรกิจนำไปใช้ตัดสินใจเรื่องภาพประกอบของตัวเองได้

ภาพคนตัวแบนผิวสีม่วงหรือฟ้า แขนยาวโค้งเหมือนเส้นบะหมี่ กำลังเต้น เล่นดนตรี หรือยื่นกล่องให้กัน เคยปรากฏอยู่บนหน้าเว็บของบริษัทเทคโนโลยี สตาร์ทอัพ และสื่อออนไลน์จำนวนมากในช่วงเดียวกัน คนในวงการออกแบบเรียกภาพแบบนี้ว่า Corporate Memphis และภาพแบบนี้กลายเป็นหัวข้อถกเถียงที่มีบทความ คลิป และมีมตามมาหลายปี

## Corporate Memphis คืออะไร

Corporate Memphis คือชื่อที่ใช้เรียกภาพประกอบแบบแบน สีสด มินิมอล ตัวละครดูกระฉับกระเฉง แขนยาว ขายาว และลำตัวเล็ก ที่บริษัทเทคโนโลยีและสตาร์ทอัพใช้กันมาก บทความของ Rachel Hawley ใน Eye on Design เดือนมีนาคม 2021 ระบุว่า Claire L. Evans นักดนตรีและนักเขียน เริ่มรวบรวมตัวอย่างภาพแบบนี้ในปี 2018 แล้วตั้งชื่อ Corporate Memphis ล้อกับงานลวดลายสีจัดของกลุ่ม Memphis ในทศวรรษ 1980 ซึ่งมีเรื่องเล่าแยกใน[Memphis Design](https://phygital.co.th/insights/memphis-design-movement-colorful-geometric-guide)

ก่อนหน้านั้น Hawley เขียนถึงภาพแบบเดียวกันในบทความชิ้นแรก โดยใช้ชื่อ Alegria ตามชื่อที่ทีมออกแบบตั้งให้งานของตัวเอง ภายหลังเธอเลือกใช้คำว่า Corporate Memphis เพราะเจาะจงกว่า ส่วนนักวาด Michele Rosenthal ใช้คำกลาง ๆ ว่า flat art ชื่อที่ใช้จึงบอกได้ด้วยว่าผู้พูดมองภาพแบบนี้จากมุมไหน

### ทำไมตัวละครจึงมีผิวสีม่วงสีฟ้าและแขนขายาวเกินจริง

เพราะทีมที่ออกแบบต้องการให้ใครก็มองเห็นตัวเองในตัวละครได้ Xoana Herrera นักวาดที่ทำงานกับทีม Buck ในงานของ Facebook เขียนในกรณีศึกษาของเธอว่าตัวละคร "ถูกออกแบบเพื่อการแสดงออก ไม่ใช่ตัวตนเฉพาะบุคคล" และไม่ระบุชาติพันธุ์ เพื่อสื่อความหลากหลาย หน้ากรณีศึกษาของ Buck เขียนตรงกันว่าแขนขาที่ใหญ่เกินจริงและสีผิวที่ไม่เหมือนจริง ช่วยให้ภาพดู "เป็นสากล" ทันที Hawley สรุปตรรกะนี้ไว้ว่า ถ้าไม่อยากให้รูปร่างของใครได้เปรียบคนอื่น ก็ให้ตัวละครมีรูปร่างที่ไม่มีใครมีจริง

## ระบบภาพที่ออกแบบมาให้คนอื่นวาดต่อ

Alegria เป็นระบบภาพที่มีกติกาให้คนอื่นวาดต่อ ข้อนี้อธิบายได้ว่าทำไมสไตล์นี้จึงกระจายเร็ว หน้ากรณีศึกษาของ [Buck](https://buck.co/work/facebook-alegria) เล่าว่า Facebook ติดต่อมาในปี 2017 ให้ออกแบบระบบภาพประกอบและแอนิเมชันใหม่ทั้งหมด ทีมรวบรวมนักวาด แล้วอีกหนึ่งปีต่อมา Alegria จึงเกิดขึ้น ชื่อนี้เป็นภาษาสเปนแปลว่าความสุข

Buck บรรยายว่าระบบนี้ขยายได้และตั้งอยู่บนรูปทรงเรขาคณิตที่แบนและเรียบ ทีมสร้างคลังภาพให้ Facebook ต่อยอดเองได้ ในคลังมีหมวดย่อยกว่าสิบหมวดนอกจากตัวคน เช่น ยานพาหนะ พืชและสัตว์ อาคาร และมือ พร้อมชุดเครื่องมือสำหรับขยายต่อ หน้าเดียวกันเปิดด้วยประโยคว่า มีผู้เลียนแบบมาก แต่ Alegria มีหนึ่งเดียว

[บทความของ Rachel Hawley ใน Eye on Design เดือนสิงหาคม 2019](https://eyeondesign.aiga.org/dont-worry-these-gangley-armed-cartoons-are-here-to-protect-you-from-big-tech/) บันทึกคำเล่าจากฝั่งคนวาดไว้ชัดกว่า Herrera บอกว่าเธอเริ่มวาดตัวละครที่นิยามด้วยการกระทำ เช่น กางแขนเต้น หรือโค้งตัวเป่าทรัมเป็ต เพื่อสื่อความสุขที่คนรู้สึกเมื่อทำอะไรร่วมกัน และเล่าต่อว่า "สไตล์นี้เริ่มจากอะไรที่ใช้สัญชาตญาณและซับซ้อนกว่านี้ แต่หลังการตรวจหลายรอบ มันเปลี่ยนไปเป็นสิ่งที่ลอกและนำไปใช้ง่ายขึ้น" คู่มือการใช้และการวาดถูกส่งต่อไปยังสตูดิโอหลายแห่งทั่วโลก

### ระบบภาพประกอบต่างจากการจ้างวาดภาพทีละชิ้นอย่างไร

ระบบภาพประกอบคือชุดกติกาที่ทำให้คนหลายคนวาดภาพใหม่ได้ต่อเนื่องโดยหน้าตายังเหมือนกัน ส่วนการจ้างวาดทีละชิ้นได้ภาพที่มีลายมือของนักวาดคนนั้น Hawley อธิบายว่าสไตล์ Alegria สร้างจากรูปทรงง่ายและลวดลายเรขาคณิต งานขนาดใหญ่อย่างระบบของ Facebook จึงให้นักวาดหลายคนช่วยกันทำได้โดยตัวละครยังคงรูปแบบเดียวกัน ข้อดีคือขยายงานได้เร็ว ข้อที่ต้องแลกคือเมื่อกติกาเขียนไว้ชัด คนนอกทีมก็ทำตามได้เช่นกัน

บทความเดียวกันยกตัวอย่างทางเลือกไว้ด้วย Jennifer Hom นักวาดที่ทำงานให้ Airbnb เขียนไว้ในกรณีศึกษาว่า ทางออกเรื่องความหลากหลายที่หลายทีมเลือก คือตัวละครสีรุ้งที่ "ไม่ใช่คนจริง" งานของเธอยังใช้ลักษณะหลายอย่างของสไตล์เดียวกัน แต่เลือกสีผิว ลักษณะชาติพันธุ์ และรูปร่างที่หลากหลายตามจริงแทน

## จากสไตล์ที่เห็นทุกที่สู่มีมล้อเลียน

เมื่อถึงบทความชิ้นที่สอง ภาพสไตล์นี้กลายเป็นมีมไปแล้ว [บทความชิ้นที่สองของ Rachel Hawley](https://eyeondesign.aiga.org/the-internet-is-turning-on-big-techs-colorful-corporate-mascots/) เล่าว่าคนบนโซเชียลเริ่มหยิบตัวละครเหล่านี้ออกจากโลกสดใสของมันไปทำภาพล้อเลียน แล้วภาพล้อเลียนก็ส่งต่อจากแพลตฟอร์มหนึ่งไปอีกแพลตฟอร์มหนึ่ง ไปถึงคนดูวงกว้างขึ้นทุกรอบ Evans บอกกับผู้เขียนว่าเรื่องที่เธอกับเพื่อนสังเกตกันขำ ๆ ได้ขยายตัวไปในแบบที่น่าสนใจมาก

Hawley อธิบายเหตุผลเชิงการผลิตที่ทำให้สไตล์นี้แพร่หลาย ภาพแบนใช้ชั่วโมงทำงานน้อยกว่าภาพที่มีพื้นผิวละเอียด และ Corporate Memphis ผลิตซ้ำได้ง่ายจนทีมในบริษัทหรือผู้รับจ้างหลายรายทำออกมาหน้าตาเดียวกันได้ บทความยังเล่าว่ามีแอปที่ขายภาพประกอบสำเร็จรูปแบบนี้ให้แอปอื่นใช้ โดยคิดค่าสมาชิกเดือนละ 15 ดอลลาร์ และผู้ใช้ปรับแต่งตัวละครได้ ภาพจากคลังแบบนี้จึงกว้างจนแทบไม่เจาะจงเรื่องใด

| ปัจจัย          | สิ่งที่บทความชิ้นที่สองอธิบาย                       | ผลต่อธุรกิจที่ใช้ภาพ                                               |
| --------------- | --------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------- |
| ต้นทุน          | ภาพแบนใช้เวลาทำน้อยกว่าภาพที่มีพื้นผิวละเอียด | ได้ภาพจำนวนมากด้วยงบที่ต่ำกว่า                                  |
| การผลิตซ้ำ    | ทีมภายในหรือผู้รับจ้างหลายรายทำได้หน้าตาเดียวกัน | เปลี่ยนผู้ทำได้ง่าย                                                  |
| คลังสำเร็จรูป  | มีคลังภาพแบบสมัครสมาชิกให้ปรับแต่งตัวละคร       | ภาพอาจซ้ำกับธุรกิจอื่นที่ใช้คลังเดียวกัน                       |
| กระแสล้อเลียน | ภาพถูกนำไปทำมีมจนคนทั่วไปจำสไตล์ได้            | ผู้ชมอาจมองภาพเป็นของสำเร็จรูป แทนที่จะมองเป็นภาพของแบรนด์ |

### ทำไมภาพสไตล์เดียวกันจึงกลายเป็นเรื่องล้อเลียน

เพราะเมื่อภาพแบบเดียวกันอยู่ในทุกแอปและทุกเว็บ คนทั่วไปก็จำรูปแบบได้และเริ่มเห็นว่าซ้ำกัน Hawley เขียนว่าสไตล์นี้แพร่หลายและดูออกง่ายมาก จนการต่อต้านเป็นเรื่องที่คาดได้ เธอมองต่อว่ากระแสนี้พาภาพสไตล์นี้ไปถึงจุดอิ่มตัวที่กลับไปเหมือนเดิมไม่ได้ และคาดว่าสไตล์ถัดไปอาจเปลี่ยนไปจนจำไม่ได้ คือมีความแปลก พื้นผิว และความรู้ตัวมากขึ้น ขณะที่ระบบภาพจะยิ่งถูกทำให้ขยายและสลับคนทำได้ง่ายกว่าเดิม

## เสียงของนักวาดที่ทำงานสไตล์นี้

บทความชิ้นที่สามเขียนโดยนักวาด และแย้งกับกระแสที่สองชิ้นแรกบันทึกไว้ [Julien Posture เขียนใน Eye on Design เดือนมกราคม 2022](https://eyeondesign.aiga.org/what-the-think-pieces-about-corporate-memphis-tell-us-about-the-state-of-illustration/) ว่าบทความวิจารณ์จำนวนมากไม่ได้แค่บรรยายสไตล์ แต่ทำให้สไตล์นี้กลายเป็น "นิทานเตือนใจ" ของวงการสร้างสรรค์ และเสียงของนักวาดเองถูกได้ยินน้อยเกินไป

Posture ยกข้อโต้แย้งไว้หลายข้อ ข้อแรก Michele Rosenthal ชี้ว่า flat art มีประวัติยาวที่บทวิจารณ์ส่วนใหญ่มองข้าม ข้อสอง การรวมภาพที่ต่างกันมากมาไว้บนกระดานเดียวแล้วเรียกว่าสไตล์เดียว ทำให้เกิดภาพว่ามีกระแสก้อนใหญ่ ทั้งที่ยังไม่มีใครตกลงได้ว่า Corporate Memphis คืออะไรแน่ ข้อสาม นักวาดหาเลี้ยงชีพด้วยลายมือเฉพาะตัว การถูกมองว่าเป็น "กระแส" จึงเป็นอันตรายต่ออาชีพ Ally Reeves นักวาดจากโทรอนโต เล่าว่ากระแสต่อต้านพาคนเข้ามาในหน้าของเธอพร้อมความเห็นที่รุนแรง

### สองฝั่งของข้อถกเถียงต่างกันตรงไหน

ทั้งสองฝั่งเห็นตรงกันว่าภาพสไตล์นี้ถูกผลิตซ้ำได้ง่าย แต่ต่างกันตรงที่มองว่าปัญหาอยู่ที่ไหน บทความสองชิ้นแรกของ Hawley มองว่าความซ้ำมาจากระบบภาพที่ออกแบบให้ลอกได้และถูกใช้จนล้น ส่วนบทความปี 2022 มองว่าปัญหาจริงคือการมองงานภาพประกอบเป็นแค่ "สไตล์" ที่ใช้เติมพื้นที่ว่าง Posture ถามว่านักวาดถูกขอให้วาดตามความคิดของคนอื่นบ่อยแค่ไหน หรือไม่ได้รับการติดต่อเลยเพราะมีนักออกแบบในบริษัทที่ลอกสไตล์ของพวกเขาได้ เขาเสนอว่างานภาพประกอบรวมทักษะการถอดรหัสวัฒนธรรม การสื่อความหมายหลายชั้น และการแก้ปัญหา ซึ่งสไตล์เป็นเพียงส่วนหนึ่ง

## วินิจฉัยก่อนเลือกภาพประกอบให้ธุรกิจ

ภาพประกอบที่เหมาะกับธุรกิจขึ้นกับว่าธุรกิจต้องการผลิตเร็วหรือต้องการให้จำได้ ข้อถกเถียงเรื่อง Corporate Memphis แสดงว่าสองเป้าหมายนี้ดึงไปคนละทาง รายการด้านล่างใช้วินิจฉัยก่อนสั่งงานนักวาดหรือซื้อคลังภาพ

1. **นับจำนวนภาพที่ต้องใช้ต่อเดือน** ถ้าต้องผลิตหลายสิบภาพและหลายคนทำ ให้ลงทุนกับกติกาของระบบภาพ
2. **ระบุจุดที่ลูกค้าต้องจำได้** เช่น หน้าแรก บรรจุภัณฑ์ ป้ายหน้าร้าน จุดเหล่านี้ไม่ควรใช้ภาพจากคลังสำเร็จรูป
3. **เขียนสิ่งที่มีเฉพาะธุรกิจลงในบรีฟ** ลูกค้าจริงเป็นใคร ใช้สินค้าอย่างไร อยู่ในสถานที่แบบไหน
4. **ตัดสินเรื่องตัวแทนคน** จะใช้ตัวละครที่ไม่ระบุตัวตนแบบ Alegria หรือใช้ความหลากหลายตามจริงแบบงานของ Hom
5. **ตรวจสัญญาอนุญาต** ถ้าใช้คลังภาพ ให้ดูเรื่องใช้เชิงพาณิชย์และการดัดแปลง
6. **ถามนักวาดว่ากติกาที่ส่งมอบให้คนอื่นวาดต่อได้แค่ไหน** และตกลงเรื่องการใช้สไตล์ของนักวาดไว้ตั้งแต่ต้น

สไตล์ที่เลือกความดิบแทนความเป็นมิตรอยู่ใน[Neobrutalism](https://phygital.co.th/insights/neobrutalism-bold-raw-web-design-guide) ส่วนบริบทที่ Hawley ใช้อธิบายว่าทำไมหน้าจอยุคหนึ่งจึงแบนจนต้องเติมภาพสีสด อยู่ใน[Flat Design](https://phygital.co.th/insights/flat-design-ui-history-guide) และขบวนการที่เคยเลือกความจัดจ้านเพื่อหนีกฎเดิม อยู่ใน[Postmodernism](https://phygital.co.th/insights/postmodernism-graphic-design-history-guide)

## สรุป

Corporate Memphis คือชื่อที่ Claire L. Evans ใช้เรียกภาพประกอบแบบแบน สีสด ตัวละครแขนขายาว ต้นแบบที่ถูกอ้างถึงคือระบบ Alegria ที่ Buck ทำให้ Facebook ตั้งแต่ปี 2017 นักวาดในทีมเล่าว่าแบบถูกปรับให้ลอกและใช้ง่ายขึ้น บทความใน Eye on Design ปี 2019 และ 2021 มองว่าความง่ายนี้ทำให้ภาพเหมือนกันทั้งวงการจนกลายเป็นมีม ส่วนนักวาดที่เขียนปี 2022 แย้งว่าปัญหาจริงคือการมองงานภาพประกอบเป็นแค่สไตล์ ธุรกิจจึงควรวินิจฉัยก่อนว่าต้องการภาพที่ผลิตเร็วหรือภาพที่จำได้

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### ร้านขนาดเล็กควรเลิกใช้ภาพประกอบแบบแบนหรือไม่

ไม่จำเป็น บทความทั้งสามชิ้นวิจารณ์ความซ้ำและวิธีผลิต ไม่ได้บอกว่าภาพแบนใช้ไม่ได้ ภาพแบนยังเหมาะกับงานที่ต้องการความเรียบง่ายและผลิตหลายชิ้น สิ่งที่ควรเลี่ยงคือการใช้ภาพจากคลังสำเร็จรูปชุดเดียวกับธุรกิจอื่น ในจุดที่ต้องการให้ลูกค้าจำได้ว่าเป็นของเรา

### ใช้ภาพจากคลังภาพประกอบสำเร็จรูปผิดกฎหมายหรือไม่

ไม่ผิดถ้าใช้ตามสัญญาอนุญาตของคลังนั้น ประเด็นในบทความต้นทางเป็นเรื่องความซ้ำและเรื่องค่าตอบแทนของนักวาด ไม่ใช่เรื่องกฎหมาย ธุรกิจควรอ่านเงื่อนไขว่าใช้เชิงพาณิชย์ได้หรือไม่ ดัดแปลงได้หรือไม่ และต้องให้เครดิตหรือไม่

### Corporate Memphis เกี่ยวกับกลุ่ม Memphis ในทศวรรษ 1980 อย่างไร

เกี่ยวกันแค่ชื่อ Evans ตั้งชื่อนี้ล้อกับลวดลายสีจัดของกลุ่ม Memphis ส่วนหน้าตาของภาพต่างกันมาก กลุ่ม Memphis เป็นกลุ่มนักออกแบบเฟอร์นิเจอร์และของใช้ในมิลาน ขณะที่ Corporate Memphis เป็นภาพประกอบดิจิทัลบนหน้าจอ

### ทำไม Buck จึงเลือกทำเป็นระบบภาพแทนภาพชุดเดียว

เพราะลูกค้าต้องใช้ภาพทั่วทั้งหน้าจอ ทั้งบนมือถือ คอมพิวเตอร์ และสิ่งพิมพ์ หน้ากรณีศึกษาของ Buck ระบุว่าทีมออกแบบระบบที่ขยายได้ พร้อมคลังภาพและชุดเครื่องมือให้ลูกค้าต่อยอดเอง งานขนาดนี้ต้องให้คนหลายคนวาดต่อได้โดยภาพยังเข้าชุดกัน

### หลัง Corporate Memphis สไตล์ภาพประกอบจะไปทางไหน

บทความชิ้นที่สองของ Hawley คาดว่าสไตล์ถัดไปจะเปลี่ยนจนจำไม่ได้ คือขี้เล่นน้อยลง มีความแปลกและพื้นผิวมากขึ้น และอ้างนักเขียนคนหนึ่งที่คาดว่าคนจะอยากเห็นพื้นผิวที่สัมผัสไม่ได้ผ่านจอ แต่นี่เป็นการคาดการณ์ของผู้เขียน ไม่ใช่ข้อมูลที่วัดได้

### ถ้าอยากได้ภาพประกอบที่จำได้ ต้องเริ่มจากอะไร

เริ่มจากสิ่งที่มีเฉพาะธุรกิจของเรา เช่น หน้าตาลูกค้าจริง สินค้า สถานที่ หรือท่าทางที่เกิดในร้าน แล้วให้นักวาดเขียนกติกาจากสิ่งเหล่านั้น แทนการเริ่มจากสไตล์ที่กำลังนิยม ภาพที่เริ่มจากของจริงของธุรกิจจะลอกไปใช้กับธุรกิจอื่นได้ยากกว่า

## ภาพประกอบที่ธุรกิจอื่นก็ซื้อจากคลังเดียวกันได้ จะไม่ทำให้ลูกค้าจำได้ว่าเป็นของใคร

ให้ PHYGITAL AGENCY วินิจฉัยว่าธุรกิจต้องการภาพแบบไหน แล้วเขียนบรีฟภาพประกอบที่ผูกกับลูกค้าและสินค้าของธุรกิจเอง

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)