# ประชากรเชียงราย สิบปีบ้านเพิ่ม 17% คนเพิ่มแค่ 1.4%

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/chiang-rai-population-ethnic-groups-border-market-structure · เผยแพร่ 25 มิถุนายน 2569 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

ทะเบียนราษฎรเชียงราย ธ.ค. 2558 ถึง 2568 คนเพิ่ม 1.4% แต่บ้านเพิ่ม 17.3% แม่สายโต 14.8% พานหด 8.2% อ่านตัวเลขรายอำเภอก่อนเลือกทำเลและภาษาที่ร้านใช้

## Key Takeaways

- **ทะเบียนราษฎรเชียงรายเดือนธันวาคม 2568 มี 1,295,922 คน เพิ่มจาก 1,277,950 คนในเดือนธันวาคม 2558 เพียง 1.4%** — ขณะที่จำนวนบ้านในทะเบียนเพิ่มจาก 514,549 เป็น 603,627 หลัง หรือ 17.3% คนต่อบ้านจึงลดจากราว 2.48 เหลือ 2.15 คน
- **การเติบโตกระจุกอยู่ไม่กี่อำเภอ** — อำเภอเมืองเชียงรายเพิ่ม 7.8% แม่สาย 14.8% เวียงแก่น 11.6% ส่วนพานลด 8.2% ป่าแดด 5.9% และขุนตาล 5.5% ในช่วงสิบปีเดียวกัน
- **ทะเบียนเดียวกันแยกผู้ที่ไม่มีสัญชาติไทยไว้ 132,336 คน หรือ 10.2% ของจังหวัด และ 52,512 คนอยู่ในอำเภอแม่สาย** — ตัวเลขนี้เป็นหมวดสถานะทางทะเบียน ไม่ได้บอกเชื้อสาย ภาษา หรืออาชีพ ร้านจึงต้องดูภาษาของลูกค้าจริงหน้าร้านประกอบเสมอ

ตัวเลขประชากรเชียงรายที่คนมักยกมามีตัวเดียว คือยอดรวมทั้งจังหวัดราว 1.3 ล้านคน ตัวเลขนั้นนิ่งมาเกือบสิบปี แต่ข้างใต้ยอดรวมมีการเปลี่ยนแปลงสามเรื่องที่กระทบธุรกิจโดยตรง บ้านเพิ่มเร็วกว่าคนหลายเท่า คนย้ายไปรวมกันในไม่กี่อำเภอ และอำเภอชายแดนกับอำเภอที่ราบมีโครงสร้างอายุคนละแบบ

บทนี้อ่านจากสถิติทะเบียนราษฎรของกรมการปกครองระดับจังหวัด ระดับตำบล และรายอายุ โดยเทียบเดือนธันวาคม 2558 กับธันวาคม 2568 ตัวเลขรายอำเภอได้จากการรวมตำบลตามรหัสอำเภอ เพราะไฟล์ระดับอำเภอแยกเทศบาลออกเป็นสำนักทะเบียนของตัวเอง

## ทะเบียนราษฎรสิบปี คนเพิ่มน้อยกว่าบ้านหลายเท่า

ไฟล์สถิติทะเบียนราษฎรที่[กรมการปกครองเปิดให้ดาวน์โหลด](https://stat.bora.dopa.go.th/new%5Fstat/webPage/statByYear.php) แยกตัวเลขเดือนธันวาคม 2568 ไว้ว่าเชียงรายมีชาย 627,342 คน หญิง 668,580 คน รวม 1,295,922 คน อยู่ใน 603,627 บ้าน เมื่อวางคู่กับปีก่อนหน้าและสิบปีก่อน ภาพจะชัดขึ้น

| ธันวาคม | คนในทะเบียน | บ้านในทะเบียน | คนต่อบ้าน |
| ------- | ------------ | --------------- | ----------- |
| 2558    | 1,277,950    | 514,549         | 2.48        |
| 2567    | 1,297,657    | 594,808         | 2.18        |
| 2568    | 1,295,922    | 603,627         | 2.15        |

คนเพิ่ม 17,972 คนในสิบปี แต่บ้านเพิ่ม 89,078 หลัง และระหว่างปี 2567 ถึง 2568 จำนวนคนลดลง 1,735 คน ขณะที่บ้านยังเพิ่มอีก 8,819 หลัง

ตัวเลขชุดนี้นับเฉพาะคนที่มีชื่อในทะเบียนบ้านของเชียงราย คนที่มาทำงานหรือเรียนแต่ยังไม่ย้ายชื่อจึงไม่ปรากฏ และหมวดสถานะในทะเบียนไม่ได้บอกเชื้อสาย ภาษาที่พูด หรืออาชีพของใคร

### บ้านเพิ่มเร็วกว่าคนหมายความว่าอะไรกับร้านค้า

หมายความว่าหน่วยที่ซื้อของเล็กลง บ้านหนึ่งหลังในทะเบียนปี 2568 มีคนเฉลี่ย 2.15 คน ลดจาก 2.48 คนเมื่อสิบปีก่อน ร้านที่ขายของใช้ประจำบ้านจะเจอตะกร้าที่เล็กลงแต่มาบ่อยขึ้น สินค้าขนาดครอบครัวใหญ่ขายช้าลง ส่วนของใช้ที่ทุกบ้านต้องมีหนึ่งชุด เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์ครัว และบริการติดตั้ง มีจำนวนผู้ซื้อเพิ่มตามจำนวนบ้าน ไม่ใช่ตามจำนวนคน

## อำเภอที่โตกับอำเภอที่หดในรอบสิบปี

ยอดรวมจังหวัดที่นิ่งเกิดจากอำเภอที่โตกับอำเภอที่หดหักล้างกัน เมื่อรวมตัวเลขระดับตำบลเป็นรายอำเภอ อำเภอที่เปลี่ยนมากที่สุดเป็นดังนี้

| อำเภอ          | ธ.ค. 2558 | ธ.ค. 2568 | เปลี่ยนแปลง |
| -------------- | --------- | --------- | ----------- |
| เมืองเชียงราย | 239,424   | 258,131   | +7.8%       |
| แม่สาย         | 116,359   | 133,568   | +14.8%      |
| เวียงแก่น     | 34,718    | 38,738    | +11.6%      |
| เชียงแสน       | 53,520    | 55,208    | +3.2%       |
| แม่จัน         | 108,183   | 105,338   | −2.6%       |
| เทิง           | 85,340    | 82,245    | −3.6%       |
| ขุนตาล        | 31,878    | 30,136    | −5.5%       |
| ป่าแดด         | 26,369    | 24,811    | −5.9%       |
| พาน            | 123,711   | 113,620   | −8.2%       |

อำเภอเมืองเชียงรายมีรายละเอียดที่ควรดูต่อ เทศบาลนครเชียงรายซึ่งเป็นใจกลางเมืองมีคนในทะเบียน 73,416 คนในปี 2558 และ 73,712 คนในปี 2568 เกือบไม่เปลี่ยน คนที่เพิ่มราวหนึ่งหมื่นแปดพันคนของอำเภอจึงอยู่ในตำบลรอบนอก ไม่ได้อยู่ในตัวเมืองเดิม

### ทำไมพานลดลงทั้งที่เป็นอำเภอใหญ่อันดับสามของจังหวัด

ทะเบียนราษฎรบอกได้ว่าลดเท่าไร แต่ไม่ได้บอกเหตุผล สิ่งที่ตัวเลขชุดเดียวกันบอกเพิ่มคือโครงสร้างอายุ ในเดือนธันวาคม 2568 คนไทยที่มีชื่อในทะเบียนบ้านของอำเภอพานอายุ 60 ปีขึ้นไป 33.4% และเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีมีเพียง 10.0% สูงวัยที่สุดของจังหวัด อำเภอที่เด็กเกิดน้อยและผู้สูงอายุมากจะมีคนลดลงได้แม้ไม่มีใครย้ายออก ส่วนการย้ายถิ่นมีส่วนแค่ไหนต้องใช้ข้อมูลอื่นประกอบ

## ผู้ไม่มีสัญชาติไทยในทะเบียนอยู่อำเภอไหน

ไฟล์รายอายุของ[สถิติทะเบียนราษฎรชุดเดียวกัน](https://stat.bora.dopa.go.th/new%5Fstat/webPage/statByAge.php) แยกหมวด "ประชากรที่มิใช่สัญชาติไทย" ไว้ เชียงรายมี 132,336 คนในเดือนธันวาคม 2568 หรือ 10.2% ของทั้งจังหวัด เพิ่มจาก 116,255 คน (9.1%) ในปี 2558 คนกลุ่มนี้ไม่ได้กระจายเท่ากันทุกอำเภอ

| อำเภอ          | มิใช่สัญชาติไทย | สัดส่วนในอำเภอ |
| -------------- | ----------------- | ---------------- |
| แม่สาย         | 52,512            | 39.3%            |
| เมืองเชียงราย | 20,258            | 7.8%             |
| แม่ฟ้าหลวง   | 19,677            | 25.4%            |
| แม่จัน         | 11,791            | 11.2%            |
| เชียงแสน       | 8,132             | 14.7%            |
| แม่สรวย        | 6,190             | 7.3%             |
| เวียงแก่น     | 3,944             | 10.2%            |

ห้าอำเภอแรกรวมกันราว 112,000 คน หรือเกือบ 85% ของทั้งจังหวัด ขณะที่เวียงชัย ป่าแดด ขุนตาล แม่ลาว และเวียงเชียงรุ้งมีไม่ถึง 1% ของคนในอำเภอ

### สถานะในทะเบียนบอกภาษาที่ลูกค้าใช้ได้หรือไม่

บอกไม่ได้ หมวด "มิใช่สัญชาติไทย" เป็นสถานะทางกฎหมายของบุคคล ไม่ใช่ข้อมูลเชื้อสายหรือภาษา คนจำนวนมากที่เติบโตในเชียงรายและพูดหลายภาษาถือสัญชาติไทยอยู่แล้ว และคนในหมวดนี้บางส่วนก็ใช้ภาษาไทยในชีวิตประจำวัน ตัวเลขนี้จึงใช้ได้แค่ชี้ว่าอำเภอไหนมีความหลากหลายทางสถานะสูง ส่วนภาษาที่ร้านควรใช้ต้องเก็บจากลูกค้าที่เข้าร้านจริง เช่น จดว่าต้องอธิบายด้วยภาษาอื่นกี่ครั้งต่อสัปดาห์

## สองโครงสร้างอายุในจังหวัดเดียว

กรมการปกครองแจกแจงอายุไว้เฉพาะผู้ถือสัญชาติไทยซึ่งมีชื่อในทะเบียนบ้าน รวม 1,158,329 คนในปี 2568 กลุ่มนี้อายุ 60 ปีขึ้นไปรวม 25.3% เพิ่มจาก 15.9% ในปี 2558 ส่วนเด็กต่ำกว่า 15 ปีลดจาก 16.5% เหลือ 14.4%

ค่าเฉลี่ยจังหวัดซ่อนความต่างระหว่างอำเภอไว้มาก

| อำเภอ          | อายุ 60 ปีขึ้นไป | อายุต่ำกว่า 15 ปี |
| -------------- | ------------------ | ------------------- |
| พาน            | 33.4%              | 10.0%               |
| แม่ลาว        | 31.5%              | 10.5%               |
| ขุนตาล        | 30.0%              | 10.4%               |
| เมืองเชียงราย | 24.5%              | 14.2%               |
| แม่สาย         | 22.2%              | 16.8%               |
| เวียงแก่น     | 14.3%              | 24.7%               |
| แม่ฟ้าหลวง   | 11.2%              | 23.8%               |

อำเภอที่ราบทางใต้ของจังหวัดมีผู้สูงอายุราวหนึ่งในสาม ส่วนแม่ฟ้าหลวงและเวียงแก่นซึ่งเป็นพื้นที่สูงและชายแดน มีเด็กเกือบหนึ่งในสี่

### อำเภอที่เด็กเกินหนึ่งในห้าต้องการร้านแบบไหน

ต้องการร้านที่ขายให้ครอบครัวมีลูกเล็ก ทั้งเครื่องแบบนักเรียน อุปกรณ์การเรียน อาหารเด็ก และบริการสุขภาพเด็ก ในแม่ฟ้าหลวงและเวียงแก่น เด็กต่ำกว่า 15 ปีมีสัดส่วนสูงกว่าค่าเฉลี่ยจังหวัดราว 10 จุด ความต้องการกลุ่มนี้จึงสูงกว่าจำนวนประชากรรวมที่เห็น ส่วนอำเภอพาน แม่ลาว และขุนตาล สินค้าสุขภาพผู้สูงอายุ บริการรับส่ง และร้านที่ส่งของถึงบ้านจะตรงกับคนในพื้นที่มากกว่า

## สิ่งที่ร้านวางแผนได้จากตัวเลขชุดนี้

ตัวเลขทะเบียนราษฎรเปลี่ยนช้าและมีให้ดูทุกปี จึงใช้วางแผนระยะห้าถึงสิบปีได้ดีกว่าข้อมูลที่ขึ้นลงรายเดือน

1. **เลือกทำเลสาขาใหม่จากอำเภอที่คนเพิ่ม ไม่ใช่จากขนาดอำเภอวันนี้** พานยังเป็นอำเภอใหญ่อันดับสาม แต่หดลง 10,091 คนในสิบปี ขณะที่แม่สายโตขึ้น 17,209 คน
2. **ดูตำบลรอบเมืองแทนใจกลางเมือง** คนที่เพิ่มในอำเภอเมืองเชียงรายอยู่นอกเขตเทศบาลนคร ร้านที่ขายให้ครอบครัวในบ้านใหม่ควรดูถนนที่ออกจากตัวเมือง
3. **ปรับขนาดสินค้าตามคนต่อบ้าน** ขนาดบรรจุเล็กและบริการต่อหลังคาเรือนจะตรงกับบ้านที่มีคนเฉลี่ย 2.15 คน
4. **แยกข้อความตามโครงสร้างอายุของอำเภอ** อำเภอที่เด็กเกือบหนึ่งในสี่กับอำเภอที่ผู้สูงอายุหนึ่งในสาม ไม่ควรใช้ภาพและถ้อยคำชุดเดียวกัน
5. **เก็บภาษาจากหน้าร้านเองในอำเภอที่หลากหลาย** ทะเบียนบอกว่าอำเภอไหนหลากหลาย แต่ภาษาที่ต้องใช้จริงมาจากลูกค้าที่เดินเข้ามา

### ข้อมูลทะเบียนราษฎรรายปีเปิดดูเองได้อย่างไร

เปิดหน้าสถิติทะเบียนราษฎรของกรมการปกครอง เลือกปีและระดับพื้นที่ แล้วดาวน์โหลดไฟล์ระดับจังหวัด อำเภอ ตำบล หรือหมู่บ้าน ตัวเลขแต่ละปีเป็นยอด ณ เดือนธันวาคม ไฟล์ระดับอำเภอแยกเทศบาลออกมาเป็นสำนักทะเบียนต่างหาก ถ้าต้องการยอดทั้งอำเภอให้ใช้ไฟล์ระดับตำบลแล้วรวมตามรหัสอำเภอสี่หลัก ส่วนไฟล์รายอายุอยู่ในหน้าแยก และมีหมวดผู้มิใช่สัญชาติไทยกับทะเบียนบ้านกลาง

## ตั้งหน้าร้านตามอำเภอที่ทะเบียนบอกว่าโต

ทะเบียนราษฎรเชียงรายสิบปีบอกทิศทางที่ชัดกว่ายอดรวมจังหวัด คนไปรวมกันที่อำเภอเมืองรอบนอกและแม่สาย อำเภอที่ราบทางใต้สูงวัยขึ้นและหดลง ส่วนอำเภอพื้นที่สูงมีเด็กมาก

ลำดับงานสำหรับกิจการที่กำลังตัดสินใจเรื่องทำเลในเชียงรายคือ

1. ดาวน์โหลดไฟล์ระดับตำบลสองปี เช่น 2558 กับปีล่าสุด แล้วรวมเป็นรายอำเภอ
2. คัดอำเภอที่คนและบ้านเพิ่มทั้งคู่ไว้เป็นกลุ่มแรก
3. เปิดไฟล์รายอายุของอำเภอนั้นเพื่อเลือกสินค้าและภาพที่ใช้สื่อสาร
4. ลงไปนับลูกค้าหน้าร้านหรือร้านข้างเคียงหนึ่งถึงสองสัปดาห์ เพื่อรู้ภาษาและวิธีจ่ายเงินที่ใช้จริง

สองบทถัดไปของชุดเชียงรายอ่านต่อจากตัวเลขอำเภอได้ทันที ทางเข้าจังหวัดที่พาคนนอกพื้นที่มาถึงร้านอยู่ใน[เมกะโปรเจกต์เชียงราย สนามบินรับได้ 3 ล้าน ใช้จริง 1.95 ล้าน](https://phygital.co.th/insights/chiang-rai-megaprojects-airport-sez-china-corridor) และวิธีที่ร้านเชียงรายใช้ตราสินค้าจังหวัดสื่อสารกับลูกค้าอยู่ใน[การตลาดในเชียงราย สินค้าตรา Chiangrai Brand จาก 73 เป็น 222](https://phygital.co.th/insights/chiang-rai-border-consumer-marketing-cross-border-customers) ฝั่งรายได้ของจังหวัดดูได้จาก[เศรษฐกิจเชียงราย เกษตรยังเป็นสาขาใหญ่สุดของ GPP](https://phygital.co.th/insights/chiang-rai-border-trade-premium-coffee-tea-economy) ส่วนจังหวัดข้างเคียงที่ใช้ทะเบียนชุดเดียวกันแต่ได้ภาพคนละแบบคือ[ประชากรลำพูน ผู้สูงอายุ 29.55% แต่ตำบลโรงงานมีแค่ 17.8%](https://phygital.co.th/insights/lamphun-population-factory-workers-hidden-purchasing-power) และ[ประชากรลำปาง สังคมสูงวัยอันดับหนึ่งของประเทศปี 2568](https://phygital.co.th/insights/lampang-aging-population-silver-market-purchasing-power) สิทธิประโยชน์ของกิจการในอำเภอเชียงของแยกไว้ที่[เจาะทำเลเชียงราย เขตเศรษฐกิจพิเศษเชียงของกับสิทธิ BOI 8 ปี](https://phygital.co.th/insights/chiang-rai-chiang-khong-sez-golden-triangle-trade-gateway-location)

## สรุป

ลูกค้าเชียงรายในสิบปีที่ผ่านมาเปลี่ยนที่อยู่มากกว่าเปลี่ยนจำนวน ทะเบียนราษฎรธันวาคม 2568 มี 1,295,922 คน เพิ่มเพียง 1.4% จากปี 2558 แต่บ้านเพิ่ม 17.3% อำเภอเมืองรอบนอกกับแม่สายโต พานหดลง 8.2% ผู้มิใช่สัญชาติไทยในทะเบียน 132,336 คนเกือบ 85% อยู่ในห้าอำเภอ และอำเภอพื้นที่สูงมีเด็กเกือบหนึ่งในสี่ ร้านที่เลือกทำเลควรอ่านตัวเลขรายอำเภอและเก็บภาษาจากหน้าร้านจริงประกอบ

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### เชียงรายมีประชากรเท่าไร

ทะเบียนราษฎรเดือนธันวาคม 2568 นับได้ 1,295,922 คน ในบ้าน 603,627 หลัง เฉลี่ยบ้านละ 2.15 คน ยอดคนลดลง 1,735 คนจากปี 2567 แต่จำนวนบ้านยังเพิ่มขึ้น ตัวเลขนี้ไม่รวมคนที่อาศัยอยู่จริงแต่มีชื่อในทะเบียนบ้านจังหวัดอื่น

### อำเภอไหนในเชียงรายมีคนมากที่สุด

เมื่อรวมทุกตำบลรวมเทศบาล อำเภอเมืองเชียงรายมากที่สุด 258,131 คน ตามด้วยแม่สาย 133,568 คน และพาน 113,620 คน อันดับสองเพิ่งแซงอันดับสามในช่วงสิบปีนี้ เพราะแม่สายเพิ่มขึ้น ขณะที่พานลดลง

### ทะเบียนราษฎรนับคนที่มาทำงานในเชียงรายแต่ไม่ได้ย้ายชื่อหรือไม่

ไม่นับ ทะเบียนราษฎรนับตามชื่อในทะเบียนบ้าน นักศึกษาหรือคนทำงานที่ยังมีชื่ออยู่จังหวัดอื่นจะไปอยู่ในตัวเลขของจังหวัดนั้น ร้านที่อยู่ใกล้มหาวิทยาลัยหรือแหล่งงานจึงควรนับลูกค้าจากหน้าร้านจริงประกอบด้วย

### ผู้ไม่มีสัญชาติไทยในเชียงรายเพิ่มขึ้นหรือลดลง

เพิ่มจาก 116,255 คนในปี 2558 เป็น 133,616 คนในปี 2567 แล้วลดเล็กน้อยเป็น 132,336 คนในปี 2568 ตัวเลขนี้เป็นหมวดสถานะในทะเบียน การเปลี่ยนแปลงอาจมาจากทั้งการย้ายเข้าออกและการได้สถานะใหม่ จึงไม่ควรอ่านเป็นจำนวนแรงงานหรือจำนวนผู้ซื้อ

### ร้านเล็กในอำเภอชายแดนควรเริ่มทำอะไรก่อน

เริ่มจากจดสองอย่างเป็นเวลาสองสัปดาห์ คือจำนวนครั้งที่ต้องอธิบายด้วยภาษาอื่น และจำนวนครั้งที่ลูกค้าถามหาวิธีจ่ายเงินที่ร้านไม่มี สองตัวเลขนี้บอกว่าควรแก้ป้าย เมนู หรือช่องทางรับเงินก่อน ใช้เวลาจดครั้งละไม่กี่วินาทีและไม่ต้องถามข้อมูลส่วนตัวของลูกค้า

### อยู่กรุงเทพฯ หรือจังหวัดอื่น ใช้ข้อมูลชุดนี้ประกอบการเปิดสาขาในเชียงรายได้ไหม

ได้ ไฟล์ทะเบียนราษฎรเปิดให้ดาวน์โหลดจากที่ไหนก็ได้ และฟิจิทัล เอเจนซี มีทีมหลักประจำอยู่เชียงใหม่และคุยงานกับลูกค้าต่างจังหวัดผ่านวิดีโอคอลเป็นปกติ การเลือกทำเลจากระยะไกลควรใช้ตัวเลขรายอำเภอคู่กับการลงไปดูถนนจริงอย่างน้อยหนึ่งครั้ง

## ลูกค้าเชียงรายสิบปีข้างหน้าจะอยู่ในบ้านที่คนน้อยลง และอยู่คนละอำเภอกับที่ร้านส่วนใหญ่ตั้งอยู่วันนี้

ทีม PHYGITAL AGENCY เตรียมหน้าเว็บ ข้อความบนแผนที่ และเมนูของกิจการในเชียงรายให้ลูกค้าแต่ละอำเภออ่านเข้าใจในภาษาที่ตัวเองใช้ โดยตั้งต้นจากตัวเลขทะเบียนราษฎรรายอำเภอกับคำถามที่ลูกค้าหน้าร้านถามบ่อยที่สุด

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)