# เศรษฐกิจเชียงราย เกษตรยังเป็นสาขาใหญ่สุดของ GPP

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/chiang-rai-border-trade-premium-coffee-tea-economy · เผยแพร่ 23 มิถุนายน 2569 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

เศรษฐกิจเชียงรายปี 2566 มี GPP ราว 116,579 ล้านบาท เกษตรเป็นสาขาใหญ่สุด มีสินค้า GI 9 รายการ ทั้งกาแฟดอยตุง ดอยช้าง และชาเชียงราย ธุรกิจเล็กใช้ประโยชน์อย่างไร

## Key Takeaways

- **เศรษฐกิจเชียงรายปี 2566 มีผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด ณ ราคาประจำปีราว 116,579 ล้านบาท เมื่อรวมทุกสาขาในไฟล์ของบัญชีข้อมูลจังหวัด** — เกษตรกรรม การป่าไม้ และการประมงเป็นสาขาใหญ่สุดที่ 29,466 ล้านบาท หรือราว 25.3% ตามด้วยการขายส่งขายปลีกและการศึกษา
- **บัญชีข้อมูลจังหวัดนับสินค้าที่ได้มาตรฐาน GI ของเชียงรายได้ 9 รายการ** — รวมกาแฟดอยตุง กาแฟดอยช้าง ชาเชียงราย สับปะรดนางแล สับปะรดภูแล และข้าวสองชนิด ทุกรายการเป็นสินค้าเกษตรหรือหัตถกรรม ซึ่งผู้ผลิตรายเล็กใช้เล่าที่มาได้
- **สาขาที่พักแรมและบริการด้านอาหารสร้างมูลค่าเพิ่ม 4,959 ล้านบาทในปี 2566** — ต่ำกว่ารายได้ท่องเที่ยวที่นับจากการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวมาก เพราะสองตัวเลขวัดคนละอย่าง ธุรกิจจึงไม่ควรใช้ยอดรายได้ท่องเที่ยวแทนขนาดตลาดของตัวเอง

เศรษฐกิจเชียงรายมักถูกเล่าผ่านการค้าชายแดนและนักท่องเที่ยว แต่ตัวเลขผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดบอกว่าสาขาที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัดยังเป็นเกษตร สินค้าที่มีชื่อเสียงของเชียงรายหลายรายการก็มาจากไร่และสวนบนที่สูง

บทนี้ใช้ข้อมูลจากบัญชีข้อมูลจังหวัดเชียงราย ได้แก่ ผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดแยกสาขา รายการสินค้า GI และตัวเลขกาแฟกับชา เพื่อตอบว่าเศรษฐกิจของจังหวัดมาจากไหน และธุรกิจเล็กในเชียงรายจับโอกาสจากโครงสร้างนี้ได้ตรงไหน

## เศรษฐกิจเชียงรายใหญ่แค่ไหนและมาจากสาขาอะไร

ปี 2566 ผลรวมผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดเชียงรายทุกสาขาอยู่ที่ราว 116,579 ล้านบาท เพิ่มจากราว 102,552 ล้านบาทในปี 2563 ข้อมูลมาจากชุด[ผลิตภัณฑ์จังหวัด (GPP)](https://chiangrai.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F20%5F40) ในบัญชีข้อมูลจังหวัด ซึ่งระบุว่าจัดทำโดยสภาพัฒน์ ส่วนคอลัมน์ที่มาในไฟล์ระบุสำนักงานคลังจังหวัดเชียงราย

| สาขา (ปี 2566)                             | มูลค่า (ล้านบาท) | สัดส่วนโดยประมาณ |
| ------------------------------------------ | ----------------- | ------------------ |
| เกษตรกรรม การป่าไม้ และการประมง        | 29,466            | 25.3%              |
| การขายส่ง การขายปลีก การซ่อมยานยนต์  | 16,709            | 14.3%              |
| การศึกษา                                  | 13,184            | 11.3%              |
| การเงินและการประกันภัย                | 10,665            | 9.1%               |
| การผลิตอุตสาหกรรม                        | 8,037             | 6.9%               |
| การก่อสร้าง                               | 6,301             | 5.4%               |
| กิจกรรมด้านสุขภาพและงานสังคมสงเคราะห์ | 5,661             | 4.9%               |
| ที่พักแรมและบริการด้านอาหาร           | 4,959             | 4.3%               |

### **มูลค่าจากเกษตรของเชียงรายเปลี่ยนไปอย่างไร**

สาขาเกษตรลดจาก 28,869 ล้านบาทในปี 2561 เหลือ 22,966 ล้านบาทในปี 2564 แล้วกลับมาที่ 29,466 ล้านบาทในปี 2566 ตัวเลขเป็นราคาประจำปี จึงขึ้นลงตามทั้งปริมาณผลผลิตและราคาสินค้าเกษตร การอ่านว่าเกษตรเชียงรายโตหรือหดจริงต้องดูสินค้ารายตัว ธุรกิจที่รับซื้อหรือแปรรูปผลผลิตในจังหวัดควรคาดว่ารายได้ของลูกค้าเกษตรกรจะผันผวนตามปีเช่นกัน

### **รายได้ท่องเที่ยวกับ GPP ที่พักและอาหารต่างกันอย่างไร**

รายได้ท่องเที่ยวนับเงินที่นักท่องเที่ยวใช้จ่ายทั้งหมด ส่วน GPP สาขาที่พักแรมและบริการด้านอาหารนับเฉพาะมูลค่าเพิ่มที่เกิดในสาขานั้น หลังหักต้นทุนวัตถุดิบและบริการที่ซื้อมา รายได้ท่องเที่ยวของเชียงรายตามบัญชีข้อมูลจังหวัดจึงสูงกว่ามูลค่าเพิ่มของสาขานี้หลายเท่า ธุรกิจที่ใช้ยอดรายได้ท่องเที่ยวประเมินขนาดตลาดของตัวเองจะเห็นตลาดใหญ่เกินจริง ตัวเลขนักท่องเที่ยวรายเดือนอยู่ใน[เที่ยวเชียงราย ธันวาคมคนมาเกือบสองเท่าของกันยายน](https://phygital.co.th/insights/chiang-rai-art-economy-white-temple-black-house-landmarks)

## สินค้า GI ของเชียงรายมีอะไรบ้าง

รายการทั้งเก้ามาจากชุด[ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับมาตรฐาน GI](https://chiangrai.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F40%5F10) ที่พาณิชย์จังหวัดดูแล ไฟล์สะกดชื่อผิดสองรายการ คือ "สับปะรถภูแล" และ "ชาเขียงราย" บทนี้ใช้การสะกดที่ถูกต้อง

| กลุ่มสินค้า | สินค้า GI                                                            |
| ------------ | -------------------------------------------------------------------- |
| กาแฟ         | กาแฟดอยตุง · กาแฟดอยช้าง                                         |
| ชา           | ชาเชียงราย                                                          |
| ผลไม้       | สับปะรดนางแลเชียงราย · สับปะรดภูแลเชียงราย · ส้มโอเวียงแก่น |
| ข้าว         | ข้าวเหนียวเขี้ยวงูเชียงราย · ข้าวก่ำล้านนา                    |
| หัตถกรรม     | เครื่องเคลือบเวียงกาหลง                                           |

### **GI ช่วยธุรกิจเล็กตรงไหน**

GI หรือสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ผูกชื่อสินค้ากับแหล่งผลิต คำอธิบายของชุดข้อมูลระบุว่าเป็นเครื่องหมายยืนยันมาตรฐาน คุณภาพ และแหล่งผลิต ซึ่งช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าชุมชน ผู้ผลิตรายเล็กที่อยู่ในพื้นที่และผ่านเงื่อนไขการใช้ตรา ได้เรื่องเล่าเรื่องแหล่งกำเนิดโดยไม่ต้องสร้างเอง สิทธิ์การใช้ตรา GI มีเงื่อนไขตามทะเบียนของแต่ละสินค้า ผู้ผลิตควรตรวจกับหน่วยงานที่ดูแลก่อนใส่ตราบนบรรจุภัณฑ์

## กาแฟและชาเชียงรายโตแค่ไหน

กาแฟเชียงรายมีจำนวนเกษตรกรคงที่ ส่วนตัวเลขชาผันผวนมาก ข้อมูลมาจากชุด[เกษตรกรผู้ปลูกกาแฟ](https://chiangrai.gdcatalog.go.th/dataset/dataset10%5F43) [ผลผลิตชา](https://chiangrai.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F10%5F05) และ[พื้นที่เพาะปลูกชา](https://chiangrai.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F10%5F02) ของสำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงราย

| ปี   | เกษตรกรผู้ปลูกกาแฟ (ราย) | ผลผลิตชา (ตัน) | พื้นที่ปลูกชา (ไร่) |
| ---- | --------------------------- | --------------- | --------------------- |
| 2563 | 5,718                       | 5,076           | 41,385                |
| 2564 | 5,703                       | 5,243           | 53,957                |
| 2565 | 5,703                       | 3,197           | 53,891                |
| 2566 | 5,710                       | 2,644           | 54,506                |
| 2567 | 5,679                       | 7,689           | 57,023                |
| 2568 | 5,684                       | ไม่มีข้อมูล    | 92,176                |

### **ตัวเลขชาที่ขึ้นลงมากควรอ่านอย่างไร**

ผลผลิตชาลดจาก 5,243 ตันในปี 2564 เหลือ 2,644 ตันในปี 2566 แล้วขึ้นเป็น 7,689 ตันในปี 2567 พื้นที่ปลูกชาก็กระโดดจาก 57,023 ไร่เป็น 92,176 ไร่ในปีเดียว การเปลี่ยนขนาดนี้อาจมาจากวิธีเก็บข้อมูลที่เปลี่ยน มากกว่าไร่ชาที่เพิ่มจริงในหนึ่งปี ธุรกิจควรใช้ตัวเลขชุดนี้ดูว่าชามีความสำคัญในจังหวัด แต่ไม่ควรใช้คำนวณปริมาณวัตถุดิบที่หาซื้อได้ ควรคุยกับกลุ่มผู้ผลิตโดยตรง

### **กาแฟเชียงรายแปรรูปในจังหวัดมากแค่ไหน**

ชุด[โรงงานที่ประกอบกิจการกาแฟ](https://chiangrai.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F10%5F25)ของสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดนับได้ 6 แห่งในปี 2567 และ 2568 เพิ่มจาก 2 แห่งในปี 2564 ตัวเลขนี้นับเฉพาะกิจการที่อยู่ในทะเบียนโรงงาน การคั่วและแปรรูปขนาดเล็กจำนวนมากอาจไม่ได้อยู่ในนิยามนี้ สิ่งที่บอกได้คือการแปรรูปกาแฟในระดับโรงงานยังมีไม่กี่แห่ง เมื่อเทียบกับเกษตรกรผู้ปลูกกว่าห้าพันราย

## ธุรกิจ SME เชียงรายใช้ตัวเลขเหล่านี้อย่างไร

SME แต่ละกลุ่มในเชียงรายหยิบตัวเลขจากตาราง GPP ไปใช้ได้ไม่เหมือนกัน

| กลุ่มธุรกิจ                     | ตัวเลขที่ควรดู                             | สิ่งที่ทำได้                                                  |
| -------------------------------- | --------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------- |
| ผู้ผลิตกาแฟ ชา และผลไม้      | รายการ GI · จำนวนโรงงานแปรรูป               | ใช้ที่มาของสินค้า ขายตรงให้ลูกค้านอกจังหวัด             |
| ร้านค้าส่งค้าปลีก            | GPP สาขาขายส่งขายปลีก 16,709 ล้านบาท      | ขยายสินค้าท้องถิ่นให้ลูกค้าในจังหวัดและนักท่องเที่ยว |
| บริการด้านการศึกษาและสุขภาพ | GPP การศึกษา 13,184 ล้าน · สุขภาพ 5,661 ล้าน | บริการรอบสถานศึกษาและโรงพยาบาล                            |
| ร้านอาหารและที่พัก            | GPP ที่พักและอาหาร 4,959 ล้านบาท           | วางขนาดกิจการจากมูลค่าเพิ่มของสาขา                       |

### **ผู้ผลิตรายเล็กควรขายในจังหวัดหรือขายออกนอกจังหวัด**

ทำทั้งสองทางในสัดส่วนที่ต่างกันตามสินค้า สินค้า GI อย่างกาแฟและชาเก็บได้นานและขนส่งง่าย จึงเหมาะกับการขายตรงให้ลูกค้านอกจังหวัด ส่วนผลไม้สดอย่างสับปะรดขายในช่วงสั้นและเสียเร็ว ช่องทางในจังหวัดและนักท่องเที่ยวจึงสำคัญกว่า ผู้ผลิตควรเริ่มจากสินค้าที่เก็บได้นานที่สุด เพราะรับคำสั่งซื้อจากที่ไกลได้โดยไม่ต้องลงทุนระบบขนส่งเย็น

### **ผู้ปลูกกาแฟรายเล็กควรขายเมล็ดดิบหรือแปรรูปเอง**

ขึ้นกับว่าผู้ปลูกมีเวลาและตลาดรองรับแค่ไหน การขายเมล็ดดิบให้โรงคั่วได้เงินเร็วและไม่ต้องจัดการลูกค้าปลายทาง ส่วนการคั่วและบรรจุเองได้ราคาต่อกิโลกรัมสูงกว่า แต่ต้องลงทุนเครื่องมือ บรรจุภัณฑ์ และเวลาขาย ตัวเลขโรงงานกาแฟที่มีไม่กี่แห่งในจังหวัดบอกว่าการแปรรูปส่วนใหญ่ยังอยู่ที่ขนาดเล็ก ผู้ปลูกที่อยากลองแปรรูปควรเริ่มจากล็อตเล็กที่ขายให้ลูกค้าตรงได้หมด ก่อนขยายกำลังผลิต

### **ข้าวและหัตถกรรม GI ของเชียงรายขายให้ใคร**

ข้าวเหนียวเขี้ยวงูเชียงราย ข้าวก่ำล้านนา และเครื่องเคลือบเวียงกาหลง มีลูกค้าคนละกลุ่มกับกาแฟและชา ข้าวทั้งสองชนิดเหมาะกับลูกค้าที่ซื้อข้าวพันธุ์พื้นเมืองของภาคเหนือและร้านอาหารที่อยากระบุแหล่งวัตถุดิบ เครื่องเคลือบเหมาะกับของฝากและของขวัญองค์กร ผู้ผลิตในสองกลุ่มนี้ควรเล่าวิธีปลูกหรือวิธีทำให้ชัด เพราะลูกค้าในเชียงใหม่ กรุงเทพฯ และเมืองอื่นอาจยังไม่รู้จักชื่อเท่ากาแฟดอยตุงหรือดอยช้าง

### **สับปะรดและส้มโอ GI ขายนอกฤดูได้อย่างไร**

ผลไม้สดขายได้ในช่วงผลผลิตออกเท่านั้น ผู้ผลิตจึงควรมีสินค้าแปรรูปที่เก็บได้นานควบคู่ เช่น ผลไม้อบแห้งหรือแยม และใช้ชื่อแหล่งผลิตเดียวกันบนบรรจุภัณฑ์ ลูกค้าที่เคยซื้อผลสดในฤดูจะจำชื่อและซื้อสินค้าแปรรูปต่อได้ในเดือนอื่น การเก็บรายชื่อลูกค้าที่ซื้อผลสด แล้วแจ้งเมื่อฤดูถัดไปเริ่ม ช่วยให้ผู้ผลิตขายรอบใหม่ได้โดยไม่ต้องหาลูกค้าใหม่ทุกปี

### **ธุรกิจเล็กในเชียงรายขอความช่วยเหลือเรื่องมาตรฐานสินค้าได้จากที่ไหน**

บัญชีข้อมูลจังหวัดเชียงรายมีชุดข้อมูลของหน่วยงานพาณิชย์เรื่องผู้ประกอบการที่ได้รับการเตรียมความพร้อมให้ใช้ตราสัญลักษณ์สิ่งบ่งชี้ และเรื่องบรรจุภัณฑ์หรือตราสินค้าที่จังหวัดให้การรับรอง แปลว่าจังหวัดมีงานส่งเสริมด้านนี้อยู่ ผู้ผลิตรายเล็กควรสอบถามรอบการรับสมัครและเงื่อนไขกับหน่วยงานโดยตรง ก่อนลงทุนออกแบบบรรจุภัณฑ์ใหม่ด้วยตัวเอง เพราะงานบางส่วนอาจมีหน่วยงานช่วยอยู่แล้ว

## เริ่มจากสินค้าที่มีที่มาชัด

ธุรกิจเล็กในเชียงรายมีข้อได้เปรียบที่ธุรกิจในจังหวัดอื่นสร้างเองไม่ได้ คือชื่อแหล่งผลิตที่คนรู้จักแล้ว การเริ่มจากสินค้าที่มีที่มาชัดและเก็บได้นาน ให้ผลเร็วกว่าการแข่งราคากับสินค้าทั่วไป ภาพเศรษฐกิจจังหวัดข้างเคียงที่ใช้เทียบได้อยู่ใน[เศรษฐกิจลำปาง แม่เมาะเหลือ 1,140 เมกะวัตต์ตั้งแต่ปี 2569](https://phygital.co.th/insights/lampang-ceramic-mae-moh-energy-economy-transition) และ[ลำพูน โรงงานได้ใบรับรองอุตสาหกรรมสีเขียว 340 แห่งในปี 2568](https://phygital.co.th/insights/lamphun-northern-industrial-estate-hariphunchai-heritage-location)

1. **เลือกสินค้าหนึ่งรายการที่มีที่มาชัด** เช่น กาแฟหรือชาจากดอยที่ระบุได้
2. **ตรวจสิทธิ์การใช้ชื่อหรือตรา GI** กับหน่วยงานที่ดูแลก่อนพิมพ์บรรจุภัณฑ์
3. **ถ่ายภาพและเขียนที่มาของสินค้า** ตั้งแต่แหล่งปลูกถึงการแปรรูป
4. **ทดลองขายตรงให้ลูกค้านอกจังหวัด** ด้วยงบเล็กในหนึ่งเดือน
5. **วัดยอดสั่งซื้อซ้ำ** ก่อนเพิ่มสินค้ารายการที่สอง

## สรุป

เศรษฐกิจเชียงรายปี 2566 มีผลรวม GPP ราว 116,579 ล้านบาท เกษตรกรรมเป็นสาขาใหญ่สุดราว 25.3% ตามด้วยการขายส่งขายปลีกและการศึกษา จังหวัดมีสินค้า GI 9 รายการ รวมกาแฟดอยตุง ดอยช้าง และชาเชียงราย เกษตรกรผู้ปลูกกาแฟคงที่ราว 5,700 ราย ส่วนตัวเลขชาผันผวนมากจนควรใช้อย่างระวัง ธุรกิจ SME ในเชียงรายควรใช้ที่มาของสินค้าเป็นจุดขาย ตรวจสิทธิ์ GI และทดลองขายออกนอกจังหวัดจากสินค้าที่เก็บได้นาน

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### GPP ของเชียงรายปีล่าสุดในบัญชีข้อมูลจังหวัดคือปีไหน

ชุดผลิตภัณฑ์จังหวัดในบัญชีข้อมูลเชียงรายมีข้อมูลถึงปี 2566 ผลรวมทุกสาขาราว 116,579 ล้านบาท ตัวเลขเป็นราคาประจำปี ผู้ที่ต้องการเทียบการเติบโตจริงควรดูข้อมูลราคาปีฐานจากสภาพัฒน์โดยตรง

### การค้าชายแดนสำคัญกับเศรษฐกิจเชียงรายแค่ไหน

การค้าชายแดนมีมูลค่าสูงและเป็นเรื่องใหญ่ของจังหวัด แต่สินค้าจำนวนมากเป็นการขนผ่าน รายละเอียดมูลค่าและเส้นทางค้ากับจีนตอนใต้อยู่ใน[การค้าชายแดนเชียงราย NEC ส่งออกจีนตอนใต้ 51,837 ล้านบาท](https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-northern-economic-corridor-nec-r3a-china-trade-location) และสิทธิประโยชน์การลงทุนในเขตเศรษฐกิจพิเศษอยู่ใน[เจาะทำเลเชียงราย เขตเศรษฐกิจพิเศษเชียงของกับสิทธิ BOI 8 ปี](https://phygital.co.th/insights/chiang-rai-chiang-khong-sez-golden-triangle-trade-gateway-location)

### ผู้ผลิตกาแฟในเชียงรายใช้ชื่อดอยตุงหรือดอยช้างบนสินค้าได้เลยไหม

ไม่ควรใช้เองโดยไม่ตรวจเงื่อนไข ชื่อสินค้า GI ผูกกับแหล่งผลิตและมาตรฐานที่จดทะเบียนไว้ ผู้ผลิตต้องอยู่ในพื้นที่และผ่านการรับรองตามเงื่อนไขของสินค้านั้น ผู้ที่สนใจควรสอบถามหน่วยงานพาณิชย์ของจังหวัดหรือหน่วยงานที่ดูแลทะเบียน GI เพื่อตรวจสิทธิ์ก่อนพิมพ์ตราบนบรรจุภัณฑ์

### ทำไมสาขาการศึกษาใน GPP เชียงรายจึงสูง

ปี 2566 สาขาการศึกษามีมูลค่าราว 13,184 ล้านบาท เป็นอันดับสามของจังหวัด ตัวเลข GPP ไม่ได้แยกว่ามาจากสถาบันใด แต่บอกว่าการจ้างงานและการใช้จ่ายในภาคการศึกษาเป็นส่วนสำคัญของเศรษฐกิจจังหวัด ธุรกิจที่อยู่รอบสถานศึกษา เช่น ที่พักรายเดือนและร้านอาหาร มีฐานลูกค้ากลุ่มนี้

### เอเจนซีในเชียงใหม่ทำการตลาดให้ผู้ผลิตกาแฟและชาในเชียงรายได้ไหม

ได้ ผู้ผลิตบนดอยในเชียงรายทำงานกับทีมที่เชียงใหม่ผ่านการประชุมออนไลน์ได้ตั้งแต่ขั้นวางข้อความจนถึงรายงานยอดขาย ส่วนการถ่ายภาพไร่และขั้นตอนแปรรูป ทีมเดินทางขึ้นไปถ่ายที่แหล่งปลูกจริง ลูกค้าเป้าหมายของสินค้าเหล่านี้มักอยู่กรุงเทพฯ และเมืองใหญ่ งานโฆษณาจึงทำจากที่ไหนก็ได้

## คนที่ดื่มกาแฟในกรุงเทพฯ รู้ไหมว่าเมล็ดของคุณมาจากดอยไหนในเชียงราย

PHYGITAL AGENCY เล่าที่มาของกาแฟ ชา และผลไม้จากเชียงรายให้ลูกค้านอกจังหวัดเห็น แล้ววัดว่าข้อความไหนพาคนมาสั่งซื้อจริง

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)