# เชียงใหม่ 730 ปี ทะเบียนอาหารและศิลปะประจำถิ่นของ 25 อำเภอ > ที่มา: https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-730-years-city-branding-heritage-economy-location · เผยแพร่ 25 มกราคม 2566 · อ่าน 11 นาที · โดย PARANATH PANARATANA วาระ 730 ปีเมืองเชียงใหม่ในปี 2569 กับทะเบียนเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมปี 2568 อาหาร 111 รายการ ศิลปะการแสดง 66 รายการใน 25 อำเภอ และอาหารเฉพาะถิ่นที่ระบุตำบล ## Key Takeaways - **เชียงใหม่ครบ 730 ปีในปี 2569 นับจากที่พญามังรายสร้างเมืองเมื่อ พ.ศ. 1839 ตามเอกสารบรรยายสรุปของจังหวัด** — จังหวัดจัดกิจกรรมในวาระนี้หลายครั้ง เช่น เทศกาล CIMAC 2026 สองช่วงในเดือนมีนาคมและเมษายน 2569 - **ทะเบียนเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมปี 2568 ของสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดมีอาหาร 111 รายการและศิลปะการแสดง 66 รายการ ครบ 25 อำเภอ** — ข้าวซอย ขนมจีนน้ำเงี้ยว ลาบ และน้ำพริกหนุ่มลงทะเบียนในทุกอำเภอ - **อาหารเฉพาะถิ่นที่ทะเบียนระบุตำบลมี 11 แถว** — เช่น ข้าวแต๋นของสันทรายหลวง น้ำพริกคั่วทรายของเวียงแหง และน้ำปูกับถั่วเน่าเมอะของแม่แจ่ม ร้านที่ใช้ชื่อเหล่านี้บนเมนูหรือฉลากอ้างถิ่นกำเนิดได้ตรงกับทะเบียนของจังหวัด วาระ 730 ปีของเมืองเชียงใหม่ทำให้ร้านอาหาร ผู้ผลิตของฝาก และผู้จัดงานจำนวนมากอยากเล่าเรื่องล้านนาในสินค้าและกิจกรรมของตน คำถามที่ตอบได้ด้วยเอกสารทางการคือ จังหวัดขึ้นทะเบียนอะไรไว้เป็นเอกลักษณ์ของแต่ละอำเภอ และอาหารหรือการแสดงชนิดไหนผูกกับตำบลใด บทนี้อ่านทะเบียนเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่เผยแพร่สองรุ่น คือรุ่นปี 2568 และรุ่นปี 2565-2566 แล้ววางคู่กับข่าวประชาสัมพันธ์ของจังหวัดเรื่องกิจกรรมในวาระ 730 ปี บทนี้ไม่ได้พูดถึงการเสนอชื่อมรดกโลก วัด หรือโบราณสถาน ซึ่งเป็นเรื่องของทะเบียนชุดอื่น ## วาระ 730 ปีในเอกสารของจังหวัด [เอกสารบรรยายสรุปจังหวัดเชียงใหม่](http://www.chiangmai.go.th/managing/public/D8/8D22Oct2025143145.pdf) ระบุว่าเชียงใหม่เป็นราชธานีของอาณาจักรล้านนามาตั้งแต่พญามังรายสร้างเมืองเมื่อ พ.ศ. 1839 ปีนี้จึงครบ 730 ปี เกณฑ์เลือกชัยภูมิสร้างเมืองในตำนาน และราคาประเมินที่ดินรายแปลงของเมืองเก่าอยู่ใน[ฮวงจุ้ยเมืองเชียงใหม่ ชัยมงคล 7 ประการ กับราคาประเมินที่ดิน](https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-city-feng-shui-economic-zone-map-location) ส่วนข่าวที่สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงใหม่เผยแพร่ให้ภาพกิจกรรมในวาระนี้ดังตาราง | วันที่ | กิจกรรม | สถานที่ | | ----------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------- | | 1 มีนาคม 2569 | [เสน่ห์วัฒนธรรมล้านนาสู่สากล](https://chiangmai.prd.go.th/th/content/category/detail/id/9/iid/481238) แฟชั่นโชว์ 6 ชุดและขันโตกอาหารเมือง | ลานอนุสาวรีย์สามกษัตริย์ | | 28-29 มีนาคม 2569 | [CIMAC 2026 ครั้งที่ 1](https://chiangmai.prd.go.th/th/content/category/detail/id/9/iid/489517) ดนตรีนานาชาติและร้านค้ากว่า 40 บูธ | ข่วงประตูท่าแพ | | 18-19 เมษายน 2569 | [CIMAC ครั้งที่ 2](https://chiangmai.prd.go.th/th/content/category/detail/id/9/iid/495616) ล้านนาออร์เคสตราและการแสดงกลองล้านนา | ลานอนุสาวรีย์สามกษัตริย์ | ### งาน CIMAC เปิดพื้นที่ให้ธุรกิจท้องถิ่นแค่ไหน ข่าวประชาสัมพันธ์ของครั้งที่ 1 ระบุว่ามีการออกร้านจากผู้ประกอบการกว่า 40 บูธ ส่วนข่าวของครั้งที่ 2 ระบุพื้นที่จำหน่ายอาหาร งานศิลปะ และของที่ระลึก ข่าวครั้งที่ 2 ยังเขียนว่างานนี้อยู่ใต้กิจกรรมยกระดับเชียงใหม่สู่เมืองเทศกาลโลก ตามแนวคิด 12 เดือน 12 เทศกาล ผู้ประกอบการที่อยากออกบูธในงานถัดไปจึงควรติดตามประกาศรับสมัครของจังหวัด ### งานวาระ 730 ปีใช้อาหารพื้นเมืองอย่างไร งานเสน่ห์วัฒนธรรมล้านนาสู่สากลเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2569 จัดขันโตกอาหารเมืองควบคู่กับกิจกรรมช่วงถนนคนเดินหน้าพิพิธภัณฑ์พื้นถิ่นล้านนา ตามข่าวประชาสัมพันธ์จังหวัด อาหารจึงเป็นหนึ่งในสิ่งที่จังหวัดเลือกใช้เล่าเรื่องวาระนี้ควบคู่กับเครื่องแต่งกายและการแสดง ข่าวไม่ได้ระบุรายการอาหาร ## ทะเบียนเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมปี 2568 ชุดข้อมูล[เอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม](https://chiangmai.gdcatalog.go.th/dataset/69%5F169) ของสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่มีไฟล์ CSV สองไฟล์ แยกด้านศิลปะวัฒนธรรมกับด้านอาหาร ทุกแถวระบุปี 2568 ระบบบันทึกการแก้ไขครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2569 แต่ละแถวคือรายการหนึ่งในอำเภอหนึ่ง บางแถวระบุตำบล และทุกแถวมีค่าเท่ากับ 1 รายการ | ด้าน | แถว | รายการไม่ซ้ำชื่อ | อำเภอ | แถวที่ระบุตำบล | | -------------- | --- | ------------------- | ----- | ----------------- | | อาหาร | 111 | 12 | 25 | 10 | | ศิลปะวัฒนธรรม | 66 | 6 | 25 | 7 | ### ชุดข้อมูลเอกลักษณ์ด้านอาหารอีกชุดต่างจากไฟล์นี้หรือไม่ สำนักงานเดียวกันเผยแพร่ชุดข้อมูล[เอกลักษณ์ด้านอาหาร](https://chiangmai.gdcatalog.go.th/dataset/69%5F170) แยกไว้อีกชุดหนึ่ง เมื่อเทียบทีละแถวแล้วไฟล์นั้นมีรายการ อำเภอ และตำบลตรงกับไฟล์ด้านอาหารในชุดเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมครบทั้ง 111 แถว บทนี้จึงนับเป็นชุดเดียว ## อาหารสี่อย่างที่ลงทะเบียนครบทุกอำเภอ 111 แถวในด้านอาหารประกอบด้วยอาหารสี่อย่างที่ลงไว้ครบทั้ง 25 อำเภอรวม 100 แถว และอาหารเฉพาะถิ่นอีก 11 แถว อาหารสี่อย่างนี้คือข้าวซอย ขนมจีนน้ำเงี้ยว ลาบหมูหรือลาบเนื้อ และน้ำพริกหนุ่ม ทุกอำเภอขึ้นทะเบียนเหมือนกัน | รายการ | จำนวนอำเภอ | | ------------------------------ | ----------- | | ข้าวซอย | 25 | | ขนมจีนน้ำเงี้ยว | 25 | | ลาบ (หมู/เนื้อ) | 25 | | น้ำพริกหนุ่ม | 25 | | อาหารเฉพาะถิ่นอื่น 8 รายการ | 11 แถว | ### อาหารสี่อย่างนี้บอกอะไรกับร้านอาหาร บอกว่าเป็นอาหารที่จังหวัดถือเป็นเอกลักษณ์ร่วมของทั้งจังหวัด ไม่ได้ผูกกับอำเภอใดอำเภอหนึ่ง ร้านในอำเภอไหนก็เรียกข้าวซอยหรือน้ำพริกหนุ่มว่าเป็นอาหารประจำถิ่นได้ตรงกับทะเบียน แต่ทะเบียนไม่ได้บอกสูตร ไม่ได้กำหนดมาตรฐานรสชาติ และไม่ได้รับรองร้านใด การเขียนบนเมนูว่า "อาหารเอกลักษณ์ตามทะเบียนจังหวัด" จึงต่างจากการอ้างว่าได้รับรองจากหน่วยงาน ## อาหารเฉพาะถิ่น 11 แถวที่ระบุตำบล อาหารเฉพาะถิ่นในทะเบียนรุ่นล่าสุดมี 8 รายการใน 11 แถว ทุกแถวยกเว้นไส้อั่วของอำเภอเมืองระบุตำบลไว้ด้วย | รายการ | อำเภอ | ตำบล | | ------------------------- | -------------------------- | ----------------------- | | ข้าวแต๋น | สันทราย | สันทรายหลวง | | น้ำพริกคั่วทราย | เวียงแหง | เปียงหลวง · เมืองแหง | | ถั่วเน่าแค๊บ | ฝาง | เวียง | | น้ำปูและถั่วเน่าเมอะ | แม่แจ่ม | ท่าผา · ช่างเคิ่ง | | ไส้อั่ว | ดอยหล่อ · เมืองเชียงใหม่ | สันติสุข (ดอยหล่อ) | | ผลิตภัณฑ์จากกล้วย | สะเมิง | แม่สาบ | | ขนมวงน้ำอ้อย | แม่แตง | ขี้เหล็ก | | ข้าวเบี้ยว | ดอยสะเก็ด | เชิงดอย | ### อำเภอไหนมีอาหารเฉพาะถิ่นมากที่สุด เวียงแหงกับแม่แจ่มมีอำเภอละ 2 แถว เพราะรายการเดียวกันลงไว้สองตำบล คือน้ำพริกคั่วทรายของเปียงหลวงกับเมืองแหง และน้ำปูกับถั่วเน่าเมอะของท่าผากับช่างเคิ่ง อำเภออื่นที่มีอาหารเฉพาะถิ่นมีอำเภอละ 1 แถว ส่วนอีก 16 อำเภอมีเฉพาะอาหารสี่อย่างที่ทุกอำเภอมีร่วมกัน ### ผู้ผลิตของฝากใช้ทะเบียนนี้อย่างไร ผู้ผลิตข้าวแต๋นในสันทรายหลวงหรือผู้ผลิตน้ำพริกคั่วทรายในเวียงแหงอ้างได้ว่าสินค้าของตนมาจากตำบลที่จังหวัดขึ้นทะเบียนอาหารชนิดนั้นไว้ ข้อความบนฉลากควรเขียนชื่ออาหารและชื่อตำบลตามทะเบียน และระบุปีของทะเบียน ทะเบียนนี้ไม่ใช่เครื่องหมายสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ผู้ผลิตจึงไม่ควรเขียนเป็นตรารับรอง ## ศิลปะการแสดงรายอำเภอ ด้านศิลปะวัฒนธรรมของรุ่นล่าสุดมี 6 รายการใน 66 แถว ฟ้อนเล็บกับสะล้อ ซึงลงไว้ครบ 25 อำเภอ การขับซอลงไว้ 9 อำเภอ ส่วนอีกสามรายการระบุตำบล | รายการ | อำเภอ | ตำบลที่ระบุ | | ---------------------- | ----- | ---------------------------------------------------------------------------------------------- | | ฟ้อนเล็บ | 25 | – | | สะล้อ ซึง | 25 | – | | การขับซอ | 9 | – | | กลองสะบัดชัย | 4 | สันปูเลย (ดอยสะเก็ด) · สันผีเสื้อ (เมืองเชียงใหม่) · ห้วยทราย (แม่ริม) · น้ำแพร่ (หางดง) | | การขับลื้อ/ฟ้อนลื้อ | 2 | ลวงเหนือ (ดอยสะเก็ด) · ออนเหนือ (แม่ออน) | | ฟ้อนก๋ายลาย | 1 | แม่สาว (สะเมิง) | ### การขับซอลงทะเบียนในอำเภอไหนบ้าง 9 อำเภอ ได้แก่ พร้าว เชียงดาว แม่ริม ไชยปราการ เมืองเชียงใหม่ สันป่าตอง สันทราย ดอยหล่อ และฝาง ทะเบียนไม่ได้ระบุตำบลหรือชื่อคณะ ผู้จัดงานที่ต้องการคณะซอจากอำเภอเหล่านี้ต้องติดต่อสำนักงานวัฒนธรรมอำเภอหรือจังหวัดเพื่อขอรายชื่อ ## ทะเบียนรุ่นปี 2565-2566 ที่ละเอียดกว่า สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเคยเผยแพร่ชุดข้อมูล[เอกลักษณ์ที่สำคัญและมีชื่อเสียงของจังหวัด](https://chiangmai.gdcatalog.go.th/dataset/dataset%5F10%5F04) ซึ่งแบ่งเป็นอาหาร ศิลปะการแสดงและดนตรี หัตถกรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี และโบราณสถาน ในด้านอาหารมี 17 รายการ และทุกรายการระบุอำเภอกับตำบล เช่น ข้าวซอยหน้อยของป่าป้อง ดอยสะเก็ด จิ้นส้มของบ้านกาด แม่วาง ลาบปลาท่าหลุกของบ้านหลวง จอมทอง และขนมจ๊อกของเมืองงาย เชียงดาว ด้านศิลปะการแสดงและดนตรีมี 24 แถวที่ระบุตำบลครบทุกแถว ### ทะเบียนสองรุ่นต่างกันอย่างไร ทะเบียนรุ่นก่อนเป็นรายการเฉพาะถิ่นที่ผูกกับตำบลทุกแถว ส่วนรุ่นล่าสุดใส่อาหารสี่อย่างร่วมของทั้งจังหวัดไว้ทุกอำเภอ แล้วมีรายการเฉพาะถิ่นน้อยลง ในรุ่นก่อน แถวของสองปีมีรายการเดียวกันทั้งชุด ทั้งอาหาร 17 รายการและศิลปะการแสดง 24 แถว จึงนับได้เป็นทะเบียนรุ่นเดียว ร้านที่ต้องการชื่ออาหารเฉพาะตำบลมากกว่ารุ่นล่าสุดใช้รุ่นนี้ประกอบได้ โดยระบุปีของทะเบียนที่อ้าง ### รายการเดียวกันในสองรุ่นอยู่ตำบลเดียวกันหรือไม่ ไม่เสมอไป ถั่วเน่าแผ่นหรือถั่วเน่าแข็บในรุ่นก่อนอยู่ตำบลเวียงของอำเภอพร้าว ส่วนถั่วเน่าแค๊บในรุ่นล่าสุดอยู่ตำบลเวียงของอำเภอฝาง ทั้งสองอำเภอมีตำบลชื่อเวียงเหมือนกัน น้ำปูกับถั่วเน่าเมอะของช่างเคิ่ง แม่แจ่ม อยู่ในทั้งสองรุ่น และรุ่นล่าสุดเพิ่มตำบลท่าผา ผู้ที่อ้างถิ่นกำเนิดบนฉลากต้องอ่านชื่ออำเภอคู่กับชื่อตำบลเสมอ ### ทะเบียนรุ่นก่อนมีประเพณีอะไรบ้าง ชุดข้อมูลเดียวกันมีด้านขนบธรรมเนียมประเพณี 36 แถวในปี 2566 ทุกแถวระบุอำเภอและตำบล เช่น ประเพณีล่องสะเปาของตำบลฟ้าฮ่าม ประเพณีปีใหม่หน้อยของช่างเคิ่ง แม่แจ่ม และประเพณีแห่ไม้ค้ำของศรีดงเย็น ไชยปราการ ด้านนี้ไม่ได้มีในทะเบียนรุ่นล่าสุด ผู้จัดงานที่อยากอ้างประเพณีในพื้นที่ควรสอบถามวัดหรือชุมชนเจ้าของประเพณีก่อน เพราะหลายรายการเป็นพิธีทางศาสนาหรือพิธีของชุมชน ## ใช้ชื่ออาหารและการแสดงให้ตรงกับตำบลในทะเบียน ร้านอาหารที่อยากเล่าเรื่อง 730 ปีบนเมนูเริ่มได้จากทะเบียนสองรุ่นในบทนี้ เลือกอาหารที่ขายอยู่จริง แล้วเขียนชื่ออำเภอกับตำบลตามทะเบียน ถ้าเป็นอาหารสี่อย่างร่วมของทั้งจังหวัด ให้เขียนว่าเป็นอาหารเอกลักษณ์ของเชียงใหม่ ไม่ต้องอ้างตำบล ถ้าเป็นอาหารเฉพาะถิ่น ให้อ้างตำบลตามแถวในทะเบียนและอย่าย้ายไปอำเภออื่น ผู้จัดงานและโรงแรมที่หาการแสดงพื้นบ้านใช้ตารางศิลปะการแสดงเป็นรายชื่อตั้งต้น แล้วติดต่อสำนักงานวัฒนธรรมเพื่อหาคณะในตำบลนั้น การเชิญคณะจากตำบลที่ขึ้นทะเบียนไว้ช่วยให้คำบรรยายการแสดงบอกที่มาได้ตรง ส่วนงานฝีมือของแต่ละอำเภออยู่ในบท[หัตถกรรมเชียงใหม่สู่ตลาดโลก อ่านตัวเลขส่งออกรายพิกัด](https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-handicraft-bo-sang-ban-tawai-ecommerce-export) การเสนอชื่อมรดกโลกอยู่ใน[เชียงใหม่สู่มรดกโลก UNESCO 45 แหล่งมรดก](https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-unesco-world-heritage-cultural-business-location) และการขออนุญาตกิจกรรมช่วงเทศกาลอยู่ใน[Festival Economy เชียงใหม่ ขออนุญาตปล่อยโคมยี่เป็ง](https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-festival-economy-yi-peng-songkran-location) เมืองต้นทางของผู้มาเยือนที่เดินทางด้วยเที่ยวบินตรงอยู่ในบท[เที่ยวบินตรงเชียงใหม่ 17 ปลายทางต่างประเทศ](https://phygital.co.th/insights/chiang-mai-direct-international-flights-bypass-bangkok-location) ## สรุป เชียงใหม่ครบ 730 ปีในปี 2569 นับจาก พ.ศ. 1839 ที่พญามังรายสร้างเมือง จังหวัดจัดกิจกรรมในวาระนี้ เช่น งานเสน่ห์วัฒนธรรมล้านนาสู่สากลและ CIMAC 2026 สองช่วง ทะเบียนเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมปี 2568 มีอาหาร 111 รายการและศิลปะการแสดง 66 รายการใน 25 อำเภอ ข้าวซอย ขนมจีนน้ำเงี้ยว ลาบ และน้ำพริกหนุ่มลงทะเบียนทุกอำเภอ อาหารเฉพาะถิ่น 11 แถวระบุตำบล ส่วนทะเบียนรุ่น 2565-2566 มีอาหารเฉพาะถิ่น 17 รายการที่ระบุตำบลทุกแถว ## คำถามที่พบบ่อย (FAQ) ### เชียงใหม่สร้างเมื่อไร เอกสารบรรยายสรุปของจังหวัดระบุปีที่พญามังรายสร้างเมืองไว้ตามที่อ้างในหัวข้อแรก และระบุว่ากษัตริย์ราชวงศ์มังรายปกครองเชียงใหม่ต่อเนื่องราว 261 ปี ### ทะเบียนเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมมีหัตถกรรมหรือไม่ ชุดข้อมูลรุ่นล่าสุดที่บทนี้ใช้มีเฉพาะด้านศิลปะวัฒนธรรมกับด้านอาหาร สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแยกแหล่งผลิตหัตถกรรมและงานฝีมือไว้อีกชุดข้อมูลหนึ่ง ### แม่แจ่มมีอะไรในทะเบียนบ้าง ด้านอาหารมีอาหารสี่อย่างร่วมของทั้งจังหวัด และน้ำปูกับถั่วเน่าเมอะของตำบลท่าผากับช่างเคิ่ง ด้านศิลปะวัฒนธรรมมีฟ้อนเล็บกับสะล้อ ซึง รุ่นก่อนยังระบุข้าวเป๊อะและน้ำพริกโยะของช่างเคิ่งไว้ด้วย ### กลองสะบัดชัยขึ้นทะเบียนที่ไหน รุ่นล่าสุดระบุ 4 ตำบล คือสันปูเลยของดอยสะเก็ด สันผีเสื้อของอำเภอเมือง ห้วยทรายของแม่ริม และน้ำแพร่ของหางดง รุ่นก่อนระบุสันพระเนตรของสันทรายกับฟ้าฮ่ามของอำเภอเมืองไว้ด้วย ### ใช้คำว่า "730 ปี" บนสินค้าได้หรือไม่ บทนี้ไม่พบประกาศของจังหวัดที่กำหนดเงื่อนไขการใช้คำหรือตราสัญลักษณ์ 730 ปีกับสินค้าเชิงพาณิชย์ ผู้ประกอบการที่จะใช้ตราหรือโลโก้ของงานควรสอบถามหน่วยงานที่เป็นเจ้าของตราก่อน ### สะเมิงมีอะไรในทะเบียนรุ่นล่าสุด ผลิตภัณฑ์จากกล้วยของตำบลแม่สาบ และฟ้อนก๋ายลายของตำบลแม่สาว นอกเหนือจากอาหารสี่อย่างร่วม ฟ้อนเล็บ และสะล้อ ซึงที่ทุกอำเภอมี ## ลูกค้าที่มาเชียงใหม่ในปีครบรอบ 730 ปีอยากรู้ว่าอาหารบนโต๊ะมาจากตำบลไหน ร้านที่เขียนถิ่นกำเนิดตรงกับทะเบียนของจังหวัดเล่าเรื่องได้โดยไม่ต้องแต่งเติม ให้ PHYGITAL AGENCY ออกแบบเมนู ฉลาก และป้ายที่บอกถิ่นกำเนิดอาหารและงานของคุณตามทะเบียนเอกลักษณ์ของเชียงใหม่ - [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5) - [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)