# รับผลิตป้ายโฆษณา ป้ายแบบไหนต้องขออนุญาตก่อนติด

> ที่มา: https://phygital.co.th/insights/billboard-street-sign-vehicle-wrap-production · เผยแพร่ 11 กุมภาพันธ์ 2564 · อ่าน 17 นาที · โดย PARANATH PANARATANA

บริการผลิตป้ายโฆษณาของฟิจิทัล พร้อมเกณฑ์ตามกฎหมายว่าป้ายขนาดไหนนับเป็นอาคาร ป้ายในที่สาธารณะต้องขอหนังสืออนุญาตจากใคร และใครรับผิดเมื่อถูกสั่งรื้อ

## Key Takeaways

- **ป้ายบางขนาดมีสถานะเป็นอาคารตามกฎหมาย** — พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 มาตรา 4 นับป้ายเหนือที่สาธารณะที่มีขนาดเกินหนึ่งตารางเมตร หรือหนักรวมโครงสร้างเกินสิบกิโลกรัม เป็นอาคาร และมาตรา 21 บังคับให้มีใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนลงมือสร้าง
- **ป้ายกองโจรในที่สาธารณะต้องขออนุญาตเป็นหนังสือ** — พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535 มาตรา 10 กำหนดเงื่อนไขไว้ตรงตัว และมาตรา 11 ให้อำนาจเจ้าพนักงานสั่งปลดหรือรื้อถอนป้ายที่ไม่มีหนังสืออนุญาต
- **ผู้รับจ้างผลิตป้ายอยู่ในกลุ่มผู้ต้องรับผิดด้วย** — มาตรา 4 นิยามผู้ดำเนินการให้ครอบคลุมผู้ที่ตกลงรับทำงานและผู้รับจ้างช่วง ส่วนมาตรา 69 เพิ่มโทษของผู้ดำเนินการเป็นสองเท่าของโทษที่บัญญัติไว้

ใบเสนอราคาป้ายโฆษณาส่วนใหญ่ระบุค่าออกแบบ ค่าวัสดุ ค่าติดตั้ง และวันส่งมอบ แต่ไม่มีบรรทัดไหนบอกว่าป้ายใบนั้นต้องผ่านการอนุญาตจากใครก่อนขึ้นโครง ผู้ว่าจ้างจึงรู้ราคา แต่ไม่รู้ว่าป้ายจะอยู่ได้นานแค่ไหนเมื่อเจ้าหน้าที่มาตรวจ บริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด (PHYGITAL AGENCY) รับงานผลิตป้ายโดยมีฐานทีมที่เชียงใหม่ และไปดูหน้างานจริงก่อนเสนอแบบทุกครั้ง

ป้ายสามแบบที่ธุรกิจสั่งผลิตบ่อยที่สุดคือป้ายบิลบอร์ดบนโครงเหล็ก ป้ายกองโจรริมทาง และสติกเกอร์แรปรถ แต่ละแบบต้องขออนุญาตจากคนละหน่วยงาน มีโทษไม่เท่ากันเมื่อข้ามขั้นตอน และมีข้อความในสัญญาคนละชุดที่ทำให้ผู้ว่าจ้างไม่ต้องแบกความเสี่ยงคนเดียว

## ป้ายสามแบบในงานเดียว อยู่ใต้กฎหมายคนละฉบับ

ป้ายที่สั่งผลิตพร้อมกันในแคมเปญเดียวมักถูกมองเป็นงานก้อนเดียว ทั้งที่กฎหมายแยกไว้คนละฉบับ ป้ายโครงเหล็กขนาดใหญ่อยู่ใต้กฎหมายควบคุมอาคาร ป้ายในที่สาธารณะอยู่ใต้กฎหมายรักษาความสะอาด ส่วนสติกเกอร์บนตัวรถอยู่ใต้กฎหมายรถยนต์ ผู้อนุญาตจึงเป็นคนละหน่วยงาน

| ป้าย                                                          | กฎหมายหลัก                        | ผู้ให้อนุญาต                                   | สิ่งที่เกิดเมื่อไม่มีเอกสาร                                                |
| ------------------------------------------------------------- | ---------------------------------- | ------------------------------------------------ | ------------------------------------------------------------------------------- |
| ป้ายบนโครงสร้างที่ตั้งบนพื้นดินหรือเหนือที่สาธารณะ | พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522       | เจ้าพนักงานท้องถิ่น                           | สั่งระงับการก่อสร้าง สั่งแก้ไข หรือสั่งรื้อถอนตามมาตรา 40 ถึงมาตรา 42 |
| ป้ายกองโจรและแผ่นประกาศในที่สาธารณะ                   | พ.ร.บ.รักษาความสะอาดฯ พ.ศ. 2535 | เจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ | สั่งให้ปลดหรือรื้อถอนตามมาตรา 11 และปรับตามมาตรา 56                   |
| ป้ายและสิ่งอื่นใดในเขตทางหลวง                          | พ.ร.บ.ทางหลวง พ.ศ. 2535            | ผู้อำนวยการทางหลวงหรือผู้ได้รับมอบหมาย  | โทษตามมาตรา 72 และเพิกถอนหนังสืออนุญาตที่เคยได้                        |
| สติกเกอร์แรปรถที่เปลี่ยนสีตัวรถ                      | พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ. 2522             | นายทะเบียน กรมการขนส่งทางบก                 | ปรับตามมาตรา 60 เมื่อไม่แจ้งภายในกำหนด                                    |

การแยกแบบนี้มีผลกับไทม์ไลน์ของแคมเปญโดยตรง ป้ายบิลบอร์ดต้องเผื่อเวลางานเอกสารก่อนวันเปิดตัวสินค้า ส่วนป้ายกองโจรที่ผลิตครั้งละหลายร้อยแผ่นเสี่ยงอีกแบบ คือแผ่นที่ติดไปแล้วถูกสั่งปลดก่อนแคมเปญจบ ทั้งที่จ่ายค่าผลิตครบแล้ว

คำว่าติดตั้งครบจบในที่เดียวในใบเสนอราคาจึงยังไม่ตอบว่าใครเป็นคนยื่นเอกสาร และไม่ตอบว่าถ้าเอกสารไม่ผ่านแล้วงบที่จ่ายไปจะกลับมาทางไหน ส่วนภาษีป้ายที่ต้องจ่ายทุกปีตลอดอายุการใช้งาน รวมถึงวิธีคำนวณพื้นที่ป้ายเพื่อเสียภาษี อ่านต่อได้ใน[โฆษณาออฟไลน์ ป้ายหนึ่งใบมีต้นทุนอะไรบ้าง](https://phygital.co.th/insights/offline-advertising-agency)

### ป้ายโฆษณาทุกแบบต้องขออนุญาตก่อนติดตั้งหรือไม่?

ไม่ใช่ทุกแบบ ป้ายขนาดเล็กในพื้นที่ของตัวเองที่ไม่ยื่นเหนือที่สาธารณะ มักไม่เข้านิยามอาคาร ส่วนป้ายที่ติดเหนือทางเท้า ติดในที่สาธารณะ หรือตั้งบนโครงสร้างขนาดใหญ่ ต้องมีเอกสารก่อนติดตั้งเสมอ เกณฑ์ตัดสินอยู่ที่ตำแหน่ง ขนาด และน้ำหนัก ไม่ใช่งบของแคมเปญ

## ป้ายขนาดไหนที่กฎหมายนับเป็นอาคาร

มาตรา 4 ของ[พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522](https://download.asa.or.th/03media/04law/cba/cba22-upd60.pdf) เขียนนิยามคำว่าอาคารให้รวมถึงป้ายหรือสิ่งที่สร้างขึ้นสำหรับติดหรือตั้งป้ายไว้สองกรณี กรณีแรกคือป้ายที่ติดหรือตั้งไว้เหนือที่สาธารณะและมีขนาดเกินหนึ่งตารางเมตร หรือมีน้ำหนักรวมทั้งโครงสร้างเกินสิบกิโลกรัม กรณีที่สองคือป้ายที่ติดหรือตั้งไว้ในระยะห่างจากที่สาธารณะน้อยกว่าความสูงของป้ายเมื่อวัดจากพื้นดิน และมีขนาดหรือน้ำหนักเกินกว่าที่กำหนดในกฎกระทรวง

เกณฑ์หนึ่งตารางเมตรกับสิบกิโลกรัมต่ำกว่าที่หลายคนคาด ป้ายไวนิลขึงโครงที่ยื่นเหนือทางเท้าหน้าร้านจึงเข้านิยามนี้ได้ ทั้งที่เจ้าของร้านมองว่าเป็นงานตกแต่งหน้าร้าน เมื่อป้ายเข้านิยามอาคาร มาตรา 21 บังคับให้ผู้ที่จะก่อสร้างได้รับใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น หรือแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ

กรณีที่สองต้องวัดระยะที่หน้างาน ป้ายสูงหกเมตรที่ตั้งห่างจากแนวถนนสาธารณะสี่เมตรเข้าเงื่อนไข เพราะระยะห่างน้อยกว่าความสูงของป้าย เกณฑ์นี้มาจากเรื่องความปลอดภัย คือป้ายที่ล้มลงมาในระยะดังกล่าวตกถึงที่สาธารณะได้

โทษของการข้ามขั้นตอนอยู่ในมาตรา 65 คือจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และปรับอีกวันละไม่เกินหนึ่งหมื่นบาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืน โทษรายวันทำให้ป้ายที่ตั้งค้างระหว่างรอเอกสารมีต้นทุนเพิ่มทุกวัน

### วัดอย่างไรว่าป้ายหน้าร้านเข้าข่ายต้องขอใบอนุญาต?

วัดสามค่าจากหน้างานจริง ค่าแรกคือพื้นที่หน้าป้ายว่าเกินหนึ่งตารางเมตรไหม ค่าที่สองคือน้ำหนักรวมโครงสร้างว่าเกินสิบกิโลกรัมไหม ค่าที่สามคือระยะจากจุดติดตั้งถึงแนวที่สาธารณะเทียบกับความสูงของป้าย ถ้าเกินเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่งและป้ายอยู่เหนือที่สาธารณะ ให้ยื่นเอกสารกับเจ้าพนักงานท้องถิ่น

## ข้อกำหนดตำแหน่งป้ายที่ต้องรู้ก่อนวางแบบ

[กฎกระทรวง ฉบับที่ 55 (พ.ศ. 2543)](http://www.htc.ac.th/managefiles/file/Chaloemsak/BuildingLaw/6.pdf) กำหนดตำแหน่งและขนาดของป้ายไว้เป็นรายข้อ ข้อกำหนดชุดนี้ตัดสินตั้งแต่ขั้นวางแบบว่าดีไซน์ที่คิดไว้ติดตั้งได้จริงหรือไม่ ทีมที่ข้ามขั้นนี้ไปมักต้องกลับมาแก้แบบหลังลูกค้าอนุมัติไปแล้ว

| ตำแหน่งติดตั้ง                   | ข้อกำหนดตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 55                                                                                        |
| ---------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| ป้ายบนหลังคาหรือดาดฟ้า (ข้อ 8) | ห้ามล้ำออกนอกแนวผนังรอบนอกของอาคาร และส่วนบนสุดต้องสูงไม่เกิน 6 เมตรจากส่วนสูงสุดของหลังคาหรือดาดฟ้า |
| ป้ายยื่นจากผนังอาคาร (ข้อ 9)   | ยื่นได้ไม่เกินแนวกันสาด สูงไม่เกิน 60 เซนติเมตร หรือมีพื้นที่ป้ายไม่เกิน 2 ตารางเมตร                           |
| ป้ายเหนือกันสาด (ข้อ 10)         | สูงไม่เกิน 60 เซนติเมตรวัดจากขอบบนของปลายกันสาด หรือมีพื้นที่ป้ายไม่เกิน 2 ตารางเมตร                         |
| ป้ายใต้กันสาด (ข้อ 11)           | ติดแนบผนังอาคาร และต้องสูงจากพื้นทางเท้าไม่น้อยกว่า 2.50 เมตร                                                    |
| ป้ายบนพื้นดินโดยตรง (ข้อ 13)   | สูงไม่เกินระยะจากจุดติดตั้งถึงกึ่งกลางถนนสาธารณะที่อยู่ใกล้ที่สุด และยาวไม่เกิน 32 เมตร                   |

ข้อ 14 เพิ่มเงื่อนไขเรื่องวัสดุไว้อีกชั้นว่า สิ่งที่สร้างขึ้นสำหรับติดหรือตั้งป้ายบนพื้นดินโดยตรงต้องทำด้วยวัสดุทนไฟทั้งหมด เงื่อนไขนี้ตัดโครงไม้ออกจากงานป้ายริมถนนตั้งแต่ต้น

ข้อ 13 มีผลต่อการเลือกทำเลมากที่สุด เพราะความสูงของป้ายผูกไว้กับระยะถึงกึ่งกลางถนน ที่ดินที่อยู่ลึกเข้าไปจึงตั้งป้ายได้สูงกว่าที่ดินที่ติดถนนพอดี ซึ่งกลับด้านกับที่เจ้าของธุรกิจมักคาดไว้ แนวทางออกแบบกราฟิกบนป้ายที่ผ่านข้อจำกัดเชิงขนาดมาแล้ว อยู่ที่[รับออกแบบกราฟิก จ้างรายชิ้น รายเดือน หรือทีมประจำ](https://phygital.co.th/insights/graphic-design-agency)

### ป้ายหน้าร้านยื่นออกมาจากผนังได้ไกลแค่ไหน?

ข้อ 9 ของกฎกระทรวง ฉบับที่ 55 ให้ป้ายที่ยื่นจากผนังอาคารยื่นได้ไม่เกินแนวกันสาด สูงไม่เกิน 60 เซนติเมตร หรือมีพื้นที่ไม่เกิน 2 ตารางเมตร ส่วนป้ายใต้กันสาดต้องแนบผนังและสูงจากพื้นทางเท้าไม่น้อยกว่า 2.50 เมตรตามข้อ 11 ร้านที่อยากได้ป้ายยื่นไกลกว่านี้ต้องเปลี่ยนตำแหน่งติดตั้ง

## ป้ายในที่สาธารณะต้องมีหนังสืออนุญาตก่อนติด

มาตรา 10 ของ[พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535](https://www.kudhae.go.th/upload/25156/Vv3VTDBd2D.pdf) ระบุว่าการโฆษณาด้วยการปิด ทิ้ง หรือโปรยแผ่นประกาศหรือใบปลิวในที่สาธารณะ จะกระทำได้ต่อเมื่อได้รับหนังสืออนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ และต้องทำตามเงื่อนไขในหนังสืออนุญาตด้วย คำสำคัญคือหนังสือ คำบอกกล่าวด้วยวาจาจากเจ้าหน้าที่ในพื้นที่จึงไม่นับ

ข้อยกเว้นในมาตราเดียวกันครอบคลุมการกระทำของราชการและรัฐวิสาหกิจ การปิดประกาศ ณ จุดที่ท้องถิ่นจัดไว้ การโฆษณาในการเลือกตั้ง และป้ายของเจ้าของอาคารที่บอกชื่อเจ้าของ ชื่ออาคาร หรือทางเข้าออก ป้ายโปรโมชันของร้านค้าไม่เข้าข้อยกเว้นกลุ่มใดเลย

เมื่อติดโดยไม่มีหนังสืออนุญาต มาตรา 11 ให้เจ้าพนักงานสั่งเป็นหนังสือให้ผู้โฆษณาปลด รื้อถอน ขูด ลบ หรือล้างข้อความหรือภาพนั้นภายในเวลาที่กำหนด และถ้าข้อความหรือภาพกระทบต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน พนักงานเจ้าหน้าที่ปลดรื้อได้เองแล้วคิดค่าใช้จ่ายจากผู้โฆษณาตามที่จ่ายจริง ส่วนโทษตามมาตรา 56 คือปรับไม่เกินห้าพันบาท

บัญชีอัตราค่าธรรมเนียมท้ายพระราชบัญญัติกำหนดค่าธรรมเนียมใบอนุญาตปิดแผ่นประกาศ ติดตั้งหรือเขียนป้ายเพื่อโฆษณาแก่ประชาชนไว้ที่ฉบับละสองร้อยบาท ต้นทุนจริงของแคมเปญป้ายกองโจรจึงไม่ได้อยู่ที่ค่าธรรมเนียม แต่อยู่ที่เวลายื่นเรื่องและเงื่อนไขที่ท้องถิ่นแต่ละแห่งกำหนดต่างกัน

### ป้ายกองโจรที่ติดบนเสาไฟฟ้าผิดกฎหมายหรือไม่?

ผิดเมื่อติดโดยไม่มีหนังสืออนุญาตตามมาตรา 10 และเจ้าพนักงานสั่งให้ปลดหรือรื้อถอนได้ตามมาตรา 11 มาตรา 12 ยังห้ามขูด ขีด เขียน หรือพ่นสีที่กำแพงซึ่งติดกับถนน บนถนน หรือที่ต้นไม้ ธุรกิจที่วางแผนแคมเปญป้ายริมทางจึงควรยื่นขออนุญาตกับท้องถิ่นในพื้นที่นั้นก่อนสั่งผลิต

## ป้ายริมทางหลวงมีผู้อนุญาตอีกรายหนึ่ง

ป้ายที่ตั้งในเขตทางหลวงมีผู้ให้อนุญาตคนละรายกับป้ายในเขตเทศบาลทั่วไป มาตรา 47 ของ[พระราชบัญญัติทางหลวง พ.ศ. 2535](https://www.fio.co.th/south/law/8/83.pdf) ซึ่งแก้ไขโดยฉบับที่ 2 พ.ศ. 2549 ห้ามมิให้ผู้ใดสร้างอาคารหรือสิ่งอื่นใด เหนือ บน หรือใต้เขตทางหลวง เว้นแต่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากผู้อำนวยการทางหลวงหรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมาย

มาตราเดียวกันให้ผู้อนุญาตกำหนดเงื่อนไขได้ รวมถึงมาตรการรักษาสิ่งแวดล้อม การป้องกันอุบัติภัย และการติดขัดของการจราจร ผู้ได้รับอนุญาตยังต้องชำระค่าใช้เขตทางหลวงตามอัตราในกฎกระทรวง ซึ่งไม่ปรากฏในใบเสนอราคาค่าผลิตป้าย ส่วนวรรคสามให้เพิกถอนการอนุญาตได้เมื่อจำเป็นแก่งานทางหรือเมื่อผู้ได้รับอนุญาตทำผิดเงื่อนไข

โทษของการฝ่าฝืนมาตรา 47 วรรคหนึ่งหนักกว่าฝั่งกฎหมายรักษาความสะอาดหลายเท่า มาตรา 72 กำหนดโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ส่วนผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งตามมาตรา 47 วรรคสี่ มีโทษตามมาตรา 70 คือจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินห้าพันบาท

ข้อควรระวังของผู้เช่าพื้นที่ป้ายคือเขตทางหลวงกว้างกว่าผิวจราจร ป้ายที่ตั้งบนที่ดินเอกชนแต่ยื่นล้ำเหนือเขตทางก็เข้าเงื่อนไขมาตรา 47 ผู้ว่าจ้างจึงควรขอดูหนังสืออนุญาตจากเจ้าของพื้นที่ก่อนเซ็นสัญญาเช่า

### ป้ายที่เช่าพื้นที่จากเจ้าของป้ายต้องตรวจเอกสารอะไรบ้าง?

ขอดูสามฉบับ ฉบับแรกคือใบอนุญาตก่อสร้างป้ายจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ฉบับที่สองคือหนังสืออนุญาตจากผู้อำนวยการทางหลวงเมื่อป้ายอยู่ในเขตทางหลวง ฉบับที่สามคือหลักฐานการชำระภาษีป้ายปีล่าสุด สามฉบับนี้บอกว่าโครงสร้างที่จะเช่าอยู่ในระบบที่ถูกต้อง และบอกว่าเจ้าของพื้นที่ดูแลเอกสารต่อเนื่องไหม

## สติกเกอร์แรปรถกับหน้าที่แจ้งนายทะเบียน

การแรปสติกเกอร์ทั้งคันเปลี่ยนสีรถไปจากที่จดทะเบียนไว้ ซึ่งก่อหน้าที่ตามกฎหมายรถยนต์ [สำนักงานกิจการยุติธรรม](https://justicechannel.org/read/lawget/lawget296) อธิบายว่ามาตรา 13 ของพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 ให้เจ้าของรถแจ้งต่อนายทะเบียนภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่เปลี่ยนสี และผู้ที่ไม่แจ้งตามกำหนดมีโทษปรับไม่เกินสองพันบาทตามมาตรา 60

หน้าที่นี้ตกกับเจ้าของรถตามทะเบียน ไม่ใช่ร้านที่ติดสติกเกอร์ ธุรกิจที่ส่งรถบริษัทไปแรปโฆษณาจึงควรมอบหมายไว้ล่วงหน้าว่าใครไปแจ้งและแจ้งวันไหน โดยเฉพาะรถที่อยู่ระหว่างผ่อนกับสถาบันการเงิน เพราะผู้ถือกรรมสิทธิ์กับผู้ครอบครองเป็นคนละคน และต้องใช้เอกสารจากผู้ถือกรรมสิทธิ์ประกอบการแจ้ง

สื่อแบบนี้ไม่มีค่าเช่าพื้นที่รายเดือน รถที่วิ่งงานประจำอยู่แล้วจึงกลายเป็นสื่อเคลื่อนที่โดยไม่เพิ่มต้นทุนเดินทาง ข้อจำกัดคือวัดผลตรงไม่ได้ ธุรกิจที่ต้องการตัวเลขการมองเห็นที่วัดได้ควรดู[Interactive DOOH กล้องบนป้ายนับผู้ชมได้แค่ไหนตาม PDPA](https://phygital.co.th/insights/interactive-dooh-smart-billboard-agency) ประกอบการตัดสินใจ

### แรปรถเฉพาะบางส่วนต้องแจ้งนายทะเบียนไหม?

เกณฑ์ตัดสินคือสีของรถเปลี่ยนไปจากที่จดทะเบียนไว้หรือไม่ งานที่ติดสติกเกอร์เฉพาะข้อความหรือโลโก้บนประตูข้างโดยสีตัวรถยังเป็นสีเดิม ต่างจากงานหุ้มทั้งคันจนสีเปลี่ยน ซึ่งต้องแจ้งนายทะเบียนภายในเจ็ดวัน ถ้าไม่แน่ใจว่างานอยู่กลุ่มไหน ให้ถามสำนักงานขนส่งจังหวัดก่อนนำรถเข้าร้าน

## ใครรับผิดเมื่อป้ายถูกสั่งรื้อถอน

กฎหมายควบคุมอาคารไม่ได้วางความรับผิดไว้ที่เจ้าของป้ายคนเดียว มาตรา 4 นิยามผู้ดำเนินการว่าหมายถึงเจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคารซึ่งก่อสร้างด้วยตนเอง และรวมถึงผู้ซึ่งตกลงรับกระทำการดังกล่าวไม่ว่าจะมีค่าตอบแทนหรือไม่ กับผู้รับจ้างช่วง นิยามนี้ดึงทั้งเอเจนซี โรงพิมพ์ และช่างติดตั้งเข้ามาอยู่ในกลุ่มผู้ต้องรับผิด

มาตรา 69 กำหนดโทษของผู้ดำเนินการไว้เป็นสองเท่าของโทษที่บัญญัติไว้สำหรับความผิดนั้น และมาตรา 70 เพิ่มโทษเป็นสองเท่าอีกกรณี คือเมื่อการกระทำเกี่ยวกับอาคารเพื่อพาณิชยกรรมหรือเป็นการกระทำในทางการค้า ซึ่งป้ายโฆษณาของธุรกิจเข้าเงื่อนไขกลุ่มหลังโดยสภาพ

มาตรา 71 เขียนต่อว่าเมื่อมีการฝ่าฝืนมาตรา 21 มาตรา 42 หรือมาตราอื่นที่ระบุไว้ ให้ถือว่าเป็นการกระทำของเจ้าของหรือผู้ครอบครองอาคาร ผู้ดำเนินการ ผู้ควบคุมงาน หรือผู้อุทธรณ์ แล้วแต่กรณี เว้นแต่บุคคลนั้นจะพิสูจน์ได้ว่าเป็นการกระทำของผู้อื่น ข้อความท้ายมาตรานี้คือเหตุผลที่สัญญาจ้างผลิตป้ายควรระบุหน้าที่ยื่นเอกสารไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เพราะเอกสารคือสิ่งที่ใช้พิสูจน์ในภายหลัง

คำสั่งของเจ้าพนักงานท้องถิ่นเดินตามมาตรา 40 ถึงมาตรา 42 เริ่มจากสั่งระงับการกระทำและห้ามใช้พื้นที่ แล้วพิจารณาภายในสามสิบวันว่ากรณีนั้นแก้ไขได้หรือไม่ ถ้าแก้ไขได้ มาตรา 41 ให้สั่งยื่นคำขออนุญาตหรือแก้ไขภายในเวลาที่กำหนดซึ่งต้องไม่น้อยกว่าสามสิบวัน ถ้าแก้ไขไม่ได้ มาตรา 42 ให้สั่งรื้อถอน และผู้ที่ไม่รื้อถอนตามคำสั่งมีโทษตามมาตรา 66 ทวิ คือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท พร้อมปรับอีกวันละไม่เกินสามหมื่นบาท

### สัญญาจ้างผลิตป้ายควรเขียนเรื่องใบอนุญาตไว้อย่างไร?

เขียนแยกเป็นสามบรรทัด บรรทัดแรกระบุว่าใครยื่นขออนุญาตแต่ละฉบับและยื่นกับหน่วยงานใด บรรทัดที่สองกำหนดให้ผู้รับจ้างส่งสำเนาใบอนุญาตก่อนเริ่มติดตั้ง บรรทัดที่สามระบุว่าถ้าป้ายถูกสั่งรื้อเพราะเอกสารไม่ครบ ฝ่ายใดรับผิดชอบค่ารื้อถอนและค่าผลิตใหม่

## เอกสารห้าอย่างที่ควรได้ก่อนจ่ายงวดสุดท้าย

งานผลิตป้ายที่จบครบจริงส่งมอบมากกว่าตัวป้าย ผู้ว่าจ้างควรได้เอกสารห้าอย่างพร้อมการรับมอบงาน ฉบับแรกคือสำเนาใบอนุญาตหรือใบรับแจ้งจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นสำหรับป้ายที่เข้านิยามอาคาร ฉบับที่สองคือหนังสืออนุญาตจากผู้อำนวยการทางหลวงเมื่อป้ายอยู่ในเขตทางหลวง ฉบับที่สามคือหนังสืออนุญาตตามกฎหมายรักษาความสะอาดสำหรับป้ายในที่สาธารณะ

ฉบับที่สี่คือรายละเอียดวัสดุและโครงสร้างที่ใช้จริง ซึ่งใช้เทียบกับข้อกำหนดเรื่องวัสดุทนไฟและใช้อ้างอิงตอนซ่อมบำรุง ฉบับที่ห้าคือภาพถ่ายหน้างานหลังติดตั้งเสร็จที่เห็นตำแหน่งป้ายเทียบกับแนวอาคารและแนวทางเท้า

ธุรกิจที่ทำแคมเปญป้ายต่อเนื่องควรเก็บเอกสารห้าชุดนี้เป็นแฟ้มเดียวต่อป้ายหนึ่งใบ พร้อมวันหมดอายุของหนังสืออนุญาตแต่ละฉบับ เพราะการต่ออายุที่ตกหล่นทำให้ป้ายที่เคยถูกต้องกลายเป็นป้ายฝ่าฝืนโดยไม่มีใครในทีมรู้ตัว ระบบเอกสารแบบนี้เข้ากับการวางแผนสื่อทั้งปี ภาพรวมทั้งหมดอยู่ที่[บริการที่ปรึกษาการตลาดดิจิทัล: จ้างเมื่อไร วัดผลอย่างไร](https://phygital.co.th/insights/digital-marketing-consultant-service)

### ป้ายที่ติดไปแล้วโดยไม่มีเอกสารควรทำอย่างไรต่อ?

ตรวจก่อนว่าป้ายนั้นแก้ไขให้ถูกต้องได้ไหม ถ้าขนาดและตำแหน่งอยู่ในเกณฑ์ที่กฎกระทรวงยอมรับ ให้ยื่นคำขออนุญาตย้อนหลังกับท้องถิ่นนั้น ถ้าเกินเกณฑ์ ให้ปรับแบบหรือย้ายจุดติดตั้งก่อนที่เจ้าพนักงานจะมีคำสั่ง เพราะแก้เองมีต้นทุนต่ำกว่าการรื้อถอนตามคำสั่ง

## สรุป

ป้ายโฆษณาที่ผลิตในแคมเปญเดียวกันอยู่ใต้กฎหมายคนละฉบับตามตำแหน่งที่ติดตั้ง ป้ายเหนือที่สาธารณะที่มีขนาดเกินหนึ่งตารางเมตรหรือหนักเกินสิบกิโลกรัมนับเป็นอาคารและต้องมีใบอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ป้ายในที่สาธารณะต้องมีหนังสืออนุญาตตามกฎหมายรักษาความสะอาด ป้ายในเขตทางหลวงต้องได้รับอนุญาตจากผู้อำนวยการทางหลวง และการแรปรถที่เปลี่ยนสีต้องแจ้งนายทะเบียนภายในเจ็ดวัน ความรับผิดตกกับทั้งเจ้าของป้ายและผู้รับจ้าง สัญญาที่ระบุหน้าที่ยื่นเอกสารไว้ชัดเจนจึงเป็นเครื่องมือจัดการความเสี่ยงที่ใช้ได้จริง

## คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

### ยื่นขออนุญาตติดตั้งป้ายใช้เวลานานเท่าไร?

ระยะเวลาขึ้นกับหน่วยงานและประเภทป้าย ป้ายที่เข้านิยามอาคารต้องผ่านการตรวจแบบแปลนของเจ้าพนักงานท้องถิ่น ซึ่งมีขั้นตอนมากกว่าใบอนุญาตปิดประกาศในที่สาธารณะ ธุรกิจที่มีกำหนดเปิดตัวสินค้าแน่นอนควรเริ่มเรื่องเอกสารพร้อมกับขั้นออกแบบ เพื่อให้เวลารอผลไม่ไปเบียดวันเปิดตัว

### ป้ายที่ติดในพื้นที่ของตัวเองต้องขออนุญาตไหม?

ขึ้นกับตำแหน่งและขนาด ป้ายขนาดเล็กในที่ดินของตัวเองที่ไม่ยื่นเหนือที่สาธารณะมักไม่เข้านิยามอาคาร แต่ถ้าป้ายสูงจนระยะห่างจากที่สาธารณะน้อยกว่าความสูงของป้าย หรือมีขนาดและน้ำหนักเกินเกณฑ์ในกฎกระทรวง ป้ายนั้นเข้านิยามอาคารแม้ตั้งบนที่ดินของตัวเองทั้งหมด

### เจ้าหน้าที่รื้อป้ายได้เลยโดยไม่แจ้งล่วงหน้าหรือไม่?

ฝั่งกฎหมายรักษาความสะอาด มาตรา 11 ให้เจ้าพนักงานสั่งเป็นหนังสือให้ผู้โฆษณาปลดหรือรื้อถอนภายในเวลาที่กำหนดก่อน ยกเว้นกรณีข้อความหรือภาพกระทบความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดี ซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการเองได้แล้วคิดค่าใช้จ่ายจากผู้โฆษณา ส่วนฝั่งควบคุมอาคารมีลำดับคำสั่งตามมาตรา 40 ถึงมาตรา 42

### ป้ายเก่าที่ติดมานานหลายปีต้องย้อนกลับไปขออนุญาตไหม?

ป้ายที่ไม่เคยผ่านการอนุญาตยังอยู่ในสถานะฝ่าฝืนแม้ติดตั้งมานาน เพราะการฝ่าฝืนไม่ได้กลายเป็นถูกต้องเมื่อเวลาผ่านไป ธุรกิจที่รับช่วงกิจการหรือเช่าอาคารต่อจากผู้อื่นควรตรวจสถานะเอกสารของป้ายเดิมก่อน แทนการถือว่าป้ายที่มีอยู่แล้วคือป้ายที่ถูกต้อง

### ธุรกิจอยู่ต่างจังหวัด ทีมงานเดินทางไปดูหน้างานจริงหรือไม่?

ไปถึงหน้างานจริงทั้งกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด เพราะการวัดระยะจากจุดติดตั้งถึงแนวที่สาธารณะทำจากภาพถ่ายอย่างเดียวไม่ได้ ค่าเดินทางคิดรวมในใบเสนอราคาตามระยะทางและขนาดงาน สอบถามทีมงานเพื่อประเมินตามพื้นที่ของคุณได้โดยตรง

## ป้ายที่ติดตั้งแล้วอยู่ได้จนจบแคมเปญ เริ่มจากเอกสารที่ครบก่อนขึ้นโครง

ทีมป้ายของ บริษัท ฟิจิทัล เอเจนซี จำกัด ลงพื้นที่วัดหน้างาน แยกรายการป้ายตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง แล้วเดินเรื่องเอกสารกับหน่วยงานที่รับผิดชอบให้จบก่อนวันขึ้นโครง

- [นัดประชุมผ่าน Google Meet](https://calendar.app.google/DotQdE7Ca8LZG6Us5)
- [เพิ่มเพื่อนใน LINE](https://lin.ee/J8Qq8Do)